اٌومیکرون یا دلتا، ماسک تنها ناجی شما در برابر کروناست

«ماسک بزنید» جمله ای تکراری که بارها از سوی متخصصان پزشکی برای پیشگیری از ابتلا به ویروس کرونا تاکید شده است اما با وجود اهمیت این موضوع و تکرار آن تعدادی از افراد هنوز گوششان به این هشدارها بدهکار نیست.

کد خبر: ۱۲۶۴۵۴۷

تاریخ: ۱۱ آذر ۱۴۰۰ - ۰۸:۱۵

نرگس درودیان، خبرگزاری دانا، سرویس سلامت؛ استفاده نکردن از کاربردی ترین سلاح برای محافظت از خود و دیگران در برابر بیماری کشنده کرونا در دورهمی ها، خیابان ها، بازارها به ویژه بازارچه های هفتگی توسط دستفروشان و مراجعه کنندگان و در اجتماعات و مکان های عمومی کاملا مشهود است، موضوع مهمی که کارشناسان بهداشتی از این وضعیت و تداوم آن ابراز نگرانی کرده اند.

کارشناسان بهداشتی کشور علت افزایش مبتلایان به بیماری کووید ۱۹ و بستری های آن را در موج های پنجگانه قبلی ناشی از سهل انگاری مردم در رعایت پروتکل های بهداشتی پیشگیری از انتشار ویروس کرونا به ویژه کوتاهی و غفلت آنان در استفاده از ماسک در اماکن عمومی و اجتماعات می دانند.

آنان همچنان ماسک زدن را اصلی ترین راه و به عنوان یک لایه حفاظتی در مقابل پیشگیری از ابتلا و انتشار کرونا می دانند و بر اهتمام جدی مردم در استفاده از آن تاکید دارند و می گویند: ماسک زدن و فاصله اجتماعی همچنان دو عامل اصلی در پیشگیری از انتشار ویروس کرونا هستند.

اگر چه استفاده از ماسک با خروج از منزل و تا برگشتن به آن تاکید شده اما بیشترین الزام استفاده از آن در مکان های شلوغ و سربسته است و حتی تاکید می شود تا در این مکان ها از دو ماسک استفاده شود، موضوع مهمی که این روزها شاهد کمرنگ شدن آن هستیم.

در سایه بی اعتنایی مردم در رعایت پروتکل های بهداشتی به ویژه استفاده از ماسک مبتلایان بسیاری راهی بیمارستان ها و مراکز درمانی شده اند، به طوری که آمار بستری های کرونا طی یک ماه اخیر در کشور بار دیگر موج گرفت و در این مدت پنج برابر شده است.

ماسک و پرهیز از اجتماعات همچنان مهم ترین نقش را در جلوگیری از شیوع کرونا

دکتر"حمیدرضا رشیدی نژاد" می گوید همچنان باید پروتکل های بهداشتی را رعایت کنیم و ما تاکید داریم اگر ماسک زده، فاصله گذاری رعایت و از اجتماعات اداری، خانگی، رستوران و اصناف جلوگیری شود، مهم ترین نقش را در جلوگیری از بیماری و به تبع کاهش بستری و کاهش مرگ و میر را خواهد داشت.

متخصصان عفونی و ریه می‌گویند واکسن‌زدن منافاتی با زدن ماسک ندارد. هر جایی که فاصله افراد کمتر از ۲ متر باشد حتما باید از ۲ ماسک استفاده شود. با شیوع جهش‌های جدید کرونا بهتر است، همیشه از ۲ ماسک استفاده شود.

به گزارش ایسنا، روزنامه همشهری نوشت: «شیب تند ابتلا، شیوع جهش جدید کرونا، روند کند واکسیناسیون و حالا هم کاهش رعایت پروتکل‌های بهداشتی. این روایت ساده‌ای از زندگی ایرانیان در پیک پنجم کروناست. هنوز راه طولانی برای واکسینه شدن ۷۰ درصد جمعیت کشور باقی است، واکسن به اندازه کافی در دسترس نیست، جهش‌های جدید و خطرناک کرونا در حال چرخش است و در این وضعیت، گروهی به خیال ایمن بودن (چه با واکسن و چه با ابتلا به بیماری) ماسک‌ها را برداشته‌اند و آزادانه حرکت می‌کنند، رستوران می‌روند، دورهمی می‌گیرند و به پروتکل‌ها دهن کنجی می‌کنند، همه اینها در شرایطی است که تاکید می‌شود حتی پس از تزریق واکسن، همچنان با جدیت پروتکل‌ها که از همه آنها مهم‌تر، استفاده از ماسک است، رعایت شود. با شیوع جهش‌ دلتا، تاکید متخصصان بر استفاده از دو ماسک نه فقط در مکان‌های عمومی بلکه در فضاهای معمولی است. بررسی‌ها نشان می‌دهد، میزان رعایت پروتکل‌های بهداشتی به حدود ۶۸ درصد رسیده که آمار بسیار پایینی است. در این وضعیت، هشدارها درباره استفاده از ماسک، دوباره از سر گرفته شده است؛ چرا که گزارش های‌ رسیده از شهرهای مختلف، حکایت از تمایل نداشتن مردم به استفاده از ماسک دارد. خستگی از وضعیت فعلی، گرما و احساس خفگی، از دلایل کمتر استفاده کردن از ماسک عنوان می‌شود.

از ۲ماسک استفاده کنید

تهمینه بی‌آزار، متخصص بیماری‌های عفونی است و به‌خوبی درباره پیامدهای استفاده‌نکردن از ماسک اطلاع دارد. او که از نزدیک با بیماران مبتلا به کرونا در ارتباط است، می‌گوید: «شیوع بیماری‌های ویروسی و عفونی قدمت زیادی دارند و امکان انتقال آنها هم اغلب بالاست. طی یک سال‌ونیم گذشته، با شیوع ویروس کرونا درباره ویژگی‌های این بیماری و ضرورت استفاده از ماسک، اطلاع‌رسانی عمومی انجام شد. مشاهدات ساختار ویروس کرونا در این مدت نشان می‌دهد، با توجه به میزان انتقال بسیار بالای آن، استفاده از ماسک بسیار اهمیت دارد؛ ماسکی که از سوی افراد استفاده می‌شود، علاوه بر اینکه خود فرد را در برابر ویروس محافظت می‌کند، طرف مقابل را هم در معرض خطر بیمارشدن قرار نمی‌دهد. همین مسئله بر این موضوع صحه می‌گذارد که تا چه میزان استفاده از ماسک در مکان‌های عمومی می‌تواند مؤثر باشد.»

اوایل امسال بود که ماجرای استفاده از دوماسک برای محافظت بیشتر در برابر کرونا، مطرح شد. آن زمان نتیجه تحقیقاتی منتشر شد که نشان می‌داد، استفاده از دو ماسک، می‌تواند تأثیر کارآمدی فیلتر کردن ذرات به اندازه کروناویروس را دوبرابر کند و از رسیدن این ذرات به بینی و دهان فرد جلوگیری کند. نتایج این تحقیق نشان داد که یک ماسک جراحی بدون تغییر در اندازه آن، حدود ۴۰-۶۰ درصد در جلوگیری از ذرات اندازه کرونا مؤثر است و ماسک پارچه‌ای حدود ۴۰درصد. به استناد این تحقیق، زمانی که ماسک پارچه‌ای روی ماسک جراحی قرار می‌گیرد، کارآمدی فیلتراسیون آن حدود ۲۰درصد بهتر می‌شود. هنگامی که ماسک پارچه‌ای روی ماسک جراحی قرار می‌گیرد، ماسک‌های پارچه‌ای با از بین بردن شکاف‌ها و نزدیک نگه‌داشتن ماسک جراحی به‌صورت، به‌طور مداوم بینی و دهان را می‌پوشانند.

بی‌آزار هم نتیجه این تحقیقات را تأیید می‌کند و می‌گوید: «ماسک‌ دوم می‌تواند منافذ کناری ماسک زیری را بپوشاند. ماسک جراحی یا پزشکی زیرین، حتما باید ۳ لایه باشد و از بالای بینی تا پایین غبغب را کاملا بپوشاند. با توجه به این که در شرایط پرخطر احتمال این که همه ما ناقل باشیم زیاد است، به همین دلیل، بهتر است از ماسک‌های ان۹۵ سوپاپ‌دار، استفاده نکنیم چون سوپاپ آن هنگام بازدم باز می‌شود و بازدم را بیرون می‌دهد، بنابراین نمی‌تواند ایمنی برای طرف مقابل داشته باشد و این ماسک‌ها مخصوص کادر درمان است. ماسک‌های ان۹۵ هم اگر در جاهای پرخطری مانند بیمارستان استفاده نشده باشد می‌توان کنار گذاشت و دوباره استفاده کرد.»

با این همه اما این متخصص تأکید می‌کند که اگر از ماسک‌های ساده پزشکی ۳ لایه درست استفاده شود کفایت می‌کند؛ «استفاده از دو ماسک جراحی روی هم توصیه نشده، چون پوشاندن کناره‌های ماسک موضوع بسیار مهمی است که با قرار دادن ماسک پارچه‌ای دوم این اتفاق می‌افتد نه با دو ماسک جراحی.»

بر اساس اعلام بی‌آزار، نباید از ماسک‌های پارچه‌ای به‌تنهایی استفاده کرد. البته مطالعات در این خصوص هنوز کامل نیستند: «هر جایی که فاصله افراد کمتر از ۲ متر باشد حتما باید از ۲ ماسک استفاده شود. البته این روزها که در شرایط پرخطر انتقال ویروس و جهش‌های جدید قرار داریم، بهتر است همیشه از دو ماسک استفاده کنیم، حتی در جمع‌های خانوادگی که افراد دیگری به غیر از اعضای خانواده حضور دارند هم باید از ۲ ماسک استفاده شود. اگر در خانه فرد بیماری زندگی می‌کند، تمام اعضای خانواده باید ۲ ماسک بزنند. استفاده از یک ماسک پزشکی و یک ماسک پارچه‌ای، همچنین منافذ را بهتر می‌پوشاند ماسک ۳ لایه را هم تبدیل به ۴ لایه می‌کند. در صورتی که با امتحان دو ماسک پزشکی روی هم می‌توانیم ببینیم کناره و گوشه‌های ماسک‌ها پوشانده نمی‌شوند.»

در کنار تأثیر دورهمی‌ها و رعایت‌نکردن فاصله‌گذاری اجتماعی، رستوران‌ها یکی از مکان‌هایی شناخته می‌شوند که ریسک بالایی در انتقال ویروس دارند. با این که آمار دقیقی از سهم این مکان‌ها در شیوع کرونا به‌ دست نیامده اما ایرج حریرچی، معاون کل وزارت بهداشت، رستوران‌ها و غذاخوری‌ها را یکی از عوامل شیوع کرونا معرفی کرد؛ چرا که در این مکان‌، افراد از ماسک استفاده نمی‌کنند. در ارتباط با اهمیت ماسک‌زدن و غذا خوردن، بی‌آزار به نکته‌ دیگری اشاره می‌کند. او می‌گوید: «اگر برای غذاخوردن مجبور به برداشتن ماسک باشیم، حتما باید به فضای بازی مثل بالکن یا جایی که شخص دیگری حضور ندارد، برویم، چنانچه چنین امکانی وجود نداشت، حتما باید فاصله اجتماعی را رعایت کنیم.»

استفاده از ماسک، جدی‌تر از قبل

اواخر فروردین امسال بود که مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا، با انتشار نتیجه یک بررسی اعلام کرد که خطر ابتلا به ویروس کرونا از سطوح کم است و هوا عامل اصلی انتشار ویروس به شمار می‌رود. نتیجه همین بررسی بر ضرورت استفاده از ماسک بیش از گذشته، تأکید می‌کند.

بی‌آزار هم با تأکید بر این نکته، توضیح دیگری را اضافه می‌کند: «احتمال انتقال ویروس کرونا از طریق سطوح بسیار کم شده، مگر این که کسی در یک ساعت اخیر در آن ناحیه عطسه یا سرفه کرده باشد. اما سرایت‌پذیری ویروس به‌ دلیل جهش‌های مختلفی که داشته، بیشتر شده است. همین موضوع لزوم شستن دست را بیشتر می‌کند. شست و شوی دست‌ همیشه در بیماری‌های تنفسی موضوع بسیار مهمی تلقی می‌شود. توجه داشته باشیم برخی بیماری‌ها از طریق قطرات تنفسی بزرگ منتقل می‌شوند اما بعضی بیماری‌های تنفسی مانند بیماری کرونا از طریق قطرات تنفسی کوچک هم به دیگران سرایت می‌کنند. به همین دلیل استفاده از ماسک می‌تواند به‌ عنوان یکی از راه‌های منتقل‌نشدن آن به دیگران در نظر گرفته شود. بنابراین حتی بیشتر از گذشته به استفاده از ماسک توصیه می‌شود.»

بر اساس اعلام این متخصص عفونی، در بیماری‌های تنفسی انتقال قطرات تنفسی به دیگران بسیار مهم است. این موضوع تنها شامل حال عطسه یا سرفه نمی‌شود: «توجه داشته باشیم انتقال بخارات تنفسی تا ۲ متر هم ادامه دارد. به این ترتیب استفاده از ماسک هنگام شیوع بیماری‌های سخت تنفسی الزامی است. البته هنگام عطسه یا سرفه احتمال انتقال قطرات تنفسی بیشتر می‌شود. بنابراین شاید حتی پوشیدن ماسک هم در چنین مواقعی کافی نباشد و همیشه باید فاصله مناسب افراد از همدیگر رعایت شود.»