بازار گل شهید محلاتی فرصت یا تهدید؟

از نگاه خرد و محله‌محوری مردمان محل و نخبگان نسبت به سود یا زیان بازار گل محلاتی اظهار‌نظر می کنند و از بعد کلان هم مدیران شهری پیامد‌های این بازار را درنظر بگیرند.

کد خبر: ۱۲۶۵۹۳۴

تاریخ: ۲۷ آذر ۱۴۰۰ - ۰۸:۳۴

به گزارش خبرگزاری دانا ۲۰ سال است که بازار گل محلاتی یا همان باغ گل به پاتوق طرفداران پر و پا قرص گل و گیاه تبدیل شده است. نزدیک سال نو که می‌شود خیابان‌های منتهی به این بازار کیپ تا کیپ قفل می‌شود و سیلی از جمعیت به آن سمت حرکت می‌کند.

موقعیت مکانی این بازار به گونه‌ای است که در بزرگراه محلاتی، خیابان نبرد جنوبی، پایین‌تر از دادگاه خانواده قرار دارد و کسبه این بازار به صورت عمده و تک فروشی با فروش انواع گل‌های طبیعی و مصنوعی درآمد‌زایی می‌کنند و فعالیت اقتصادی کسبه آنجا، این منطقه را به مرکز خرید گل تبدیل کرده است.

اما در کنار فعالیت اقتصادی کسبه این بازار، نگرانی‌هایی در جهت وقوع بحران به چشم می‌خورد که اگر با چشم پوشی از کنار نا‌ایمنی سازه‌های این بازار، تراکم جمعیتی که روزانه روانه آنجا می‌شوند، سد معبر و مشکلات ترافیکی، مواد قابل اشتغال در آنجا و... عبور کنیم، ممکن است جرقه آتش‌سوزی که در ۲۲ شهریور امسال اتفاق افتاد، به گونه‌ای دیگر و همزمان با وقوع بحران رقم بخورد.
به گفته سید جعفر تشکری هاشمی، رییس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای اسلامی تراکم بالای جمعیت در این بازار و نبود ایمنی کافی، علاوه بر بروز مسائل و مشکلات موجود، می‌تواند منجر به وقوع حوادث غیر مترقبه در این مجموعه شود.

بدین ترتیب، فقدان ایمنی و نبود سازه مناسب در این بازار، تراکم بالای جمعیتی، مباحث حقوقی درباره مالکیت زمین، قرارگرفتن بازار در داخل شهر و نزدیکی آن با دانشگاه آزاد، دادگاه خانواده و... از مشکلات این بازار محسوب می‌شود.

به غرفه‌ها که نگاه کنید، داربست‌ها ابعاد مغازه را تشکیل داده و ایرانیت‌های طلقی هم تبدیل به سقف این غرفه‌ها شده است. اجناس این غرفه‌ها هم بذر، کود، گل و گیاه‌های طبیعی و مصنوعی بوده، که در صورت حریق، قابلیت اشتعال پیدا می‌کند و می‌تواند یکی پس از دیگری غرفه‌ها را درگیر آتش کند.

از طرفی مالکیت این زمین‌ها به دست وزارت راه و شهرسازی است و به گفته شهردار سابق منطقه ۱۴ مهم‌ترین مشکل این بازار، نبود مالکیت است و کسبه این بازار بیست سال است که در زمین‌های متعلق به وزارت راه و شهرسازی مهمان هستند.

برای اینکه از نزدیک با وضعیت بازار گل شهید محلاتی آشنا شویم خودمان را فردی معرفی کردیم که می‌خواهد غرفه‌ای از این بازار را اجاره کند و به شورایاری این بازار که تقریبا در وسط این باغ قرار دارد، مراجعه کردیم.

شورایاری بازار گل مدعی است که این غرفه‌ها ملک شخصی بوده و کاسبین این غرفه‌ها ۳۰ سال است که در اینجا ساکن هستند. همچنین می‌گویند:« ما نمی‌توانیم غرفه‌ای اجاره دهیم یا اجازه دست‌فروشی به شما بدهیم».
این درحالی است که اگر پایتان را به این بازار بگذارید، هم دستفروشی می‌بینید که روبه‌روی شورایاری بازار گل پاتوق کرده است و هم فروشنده‌ای دیده می‌شود که از درب ورودی این بازار غرفه زده است و قسمتی از زمین را به اجناس خود اختصاص داده‌است.

همانطور که احمد صادقی، عضو شورای شهر تهران پیش‌تر گفته بود، سال‌هاست ساخت‌و‌ساز در این بازار بدون مجوز انجام گرفته است و اینکه چرا شهرداری ورود نکرده، جای تعجب دارد.

همچنین، با یکی از دست‌فروش‌هایی که مقابل یکی از غرفه‌های گل‌فروشی بساط کرده است، صحبت کردیم. او می‌گوید: شهرداری یک روز با ما خوب است و روز دیگر بد.

او می‌گوید: من بساطم را مقابل این بازار پهن می‌کردم که شهرداری به من گفت روز‌های پنج‌شنبه و جمعه بیا و آن سمت بازار بساطت را پهن کن، وگرنه تمامی اجناست گرفته می‌شود.

این پسرک جوان در پاسخ به سوالی مبنی‌بر اینکه آیا شهرداری اجازه دستفروشی مقابل این بازار را می‌دهد، می‌گوید: احتمالش هست که اجازه دهد، ولی این زمین‌هایی که اینجا خالی افتاده، مال شهرداری است و در این محدوده به هیچ‌کس اجازه فروشندگی نمی‌دهد.

با شهرداری منطقه ۱۴ هم سعی کردیم ارتباط بگیریم و ببینیم تکلیف این زمین‌هایی که متعلق به کسبه نیست، ولی چندین سال است به منبع درآمد کسبه تبدیل شده است، چه خواهد و چه برنامه‌ای برای ناایمنی این بازار اندیشیده شده که این ارتباط صورت نگرفت.

مقابل درب ورودی بازار هم پلاکارتی با این عنوان که «اراضی بازار گل شهید محلاتی متعلق به دولت می‌باشد» زده شده است و از متقاضیان خواسته شده که جهت تعیین تکلیف این زمین‌ها به اداره کل راه و شهرسازی استان تهران واقع در خیابان کریم‌خان زند مراجعه کنند.
همچنین، طبق مشاهدات میدانی خبرنگار ما در روز‌های تعطیل و غیرتعطیل ترافیک در خیابان‌های منتهی به این بازار دیده می‌شود. حتی ماشین‌های باری و گاری‌هایی که اجناس را تخلیه یا بار می‌زنند، منجر به ترافیک در محدوده می‌شود.

با محمدعلی پورنیا، کارشناس مسائل شهری هم صحبت کردیم که بدانیم آیا بازار‌گل شهید محلاتی فرصت است یا تهدید. وی در پاسخ به این سوال به باشگاه خبرنگاران جوان گفت: بازار گل محلاتی در شرق تهران هم می‌تواند فرصت باشد و هم تهدید. از نگاه کلان مدیریت شهری این بازار نمی‌تواند توجیهی داشته باشد مگر اینکه تغییر محل در منطقه جغرافیایی صورت بگیرد.

پورنیا گفت: از نگاه محله محوری هم باید از مردمان این محل پرسیده شود که آیا بازار گل این منطقه برای شما منفعت دارد یا خیر؛ من به عنوان عضو شورای شهر، کارمند شهرداری و شهردار منطقه نمی‌توانم سود یا ضرر این بازار را بیان کنم. از طرفی به منطقه‌ای که شهرداران در آن سکونت دارند، نگاه کنیم، می‌بینیم که سکونت شهرداران با مناطقی که در آن زمام مدیریت شهری را به عهده گرفتند، متناسب نیست.

وی گفت: شهرداران در هر مناطقی که زمام مدیریت شهری را به عهده بگیرند، به دلیل اینکه در آن منطقه حضور دائم ندارند، نمی‌توانند درد غالب مردمان آن محله را ببینند. اینجاست که باید شورایاری محلات و مردمان منطقه نظراتشان را اعلام کنند و بگویند که برای آن منطقه این بازار می‌تواند منفعت داشته باشد یا خیر.

پورنیا گفت: اگر اعضای شورای شهر یا مدیریت منطقه تصمیم به جابه‌جایی کسبه و انتقال آن به زمینی غیر این بازار گرفتند، نباید ناگهانی و به‌طور غیرمنتظره زمینی به آن‌ها اختصاص داد و ماجرای پلاسکو را بار دیگر تکرار کرد.

بدین ترتیب، اگر صاحبان زمین تصمیم بگیرند، این زمین را از حوزه فعالیت‌های اقتصادی خارج کنند، باید به صورت تحقیقاتی و میدانی این عمل صورت بگیرد.

به گفته کارشناسان شهری، شورایاری محلات مردمان و نخبگان محل باید بگویند که این بازار می‌تواند فرصتی برای منطقه باشد یا خیر و اینجاست که مدیریت شهری معنا پیدا می‌کند.

همانطور که مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران درباره بازار گل شهید محلاتی گفت: این بازار یکی از مکان‌هایی است که هم می‌تواند مفید باشد و هم خطرآفرین و لازم است به بحث ایمن‌سازی و حسن استفاده آن رسیدگی شود.