سد "تنگ خمار" فسا و آب‌هایی که سد نمی‌شود

۲۱ بهمن سال ۱۳۹۹ سد خاکی تنگ خمار شهرستان فسا در استان فارس با دستور از راه دور رئیس‌جمهور وقت به بهره‌برداری رسید؛ در آن سه‌شنبه آفتابی نور امید در دل کشاورزان و بهره‌برداران کشاورزی در روستاهای بخش شیبکوه فسا دمیده شد اما دیری نپایید که همگان را در مقابل یک طرح نیمه تمام مات کرد.

کد خبر: ۱۲۶۹۸۷۴

تاریخ: ۲۲ دی ۱۴۰۰ - ۱۲:۱۹

به گزارش خبرگزاری دانا، قاسم تقی‌زاده‌خامسی معاون وقت وزیر نیرو برای افتتاح این طرح به استان فارس سفر کرده بود و در مراسمی سد تنگ خمار شهرستان فسا را افتتاح کرد، این سد به صورت خاکی با ارتفاع ۱۲ متر و طول تاج ۱۷۰ متر با هدف کنترل سیلاب و تغذیه آبخوان منطقه برای بالا بردن سطح آب‌های زیرزمینی به بهره‌برداری رسید.

در آن روزها همه چشم امید کشاورزان و بهره برداران کشاورزی به این بود که با بهره برداری از سد تمام و کمال ساخته شده تنگ خمار آب در آبخوان های این شهرستان ذخیره شود و سیلاب های امسال بتواند قنات ها و چشمه ها و آبخوان های این بخش را سیراب سازد در حالیکه کشاورزان و بهره برداران کشاورزی با جاری شدن سیلاب در بالا دست سد تنگ خمار امسال با شگفتی بزرگی دیدند که آب از این سوی سد به آن سوی آن می گریزد و دریچه ها و سامانه هیدرولیک سد کار نمی کند.

شاید بتوان پذیرفت که شخص رییس جمهوری وقت که از راه دور دستور بهره برداری از سد تنگ خمار را صادر کرد از ناتمام بودن این طرح اطلاع کافی نداشته است اما آیا می‌توان پذیرفت که معاون وزیر نیرو ، مسوولان عمرانی استانداری فارس،مسوولان شرکت آب منطقه ای ، مسوولان سازمان جهاد کشاورزی و منابع طبیعی ، فرماندار و بخشدار وقت شهرستان فسا ، نمایندگان مجلس و دیگر مسوولان استانی و شهرستانی که در مراسم افتتاح حضور داشتند نیز از ناتمام بودن این طرح اطلاعی نداشته اند؟

باز بودن دریچه های سد تنگ خمار در بارندگی های اخیر(۱۲  و۱۳ دی ۱۴۰۰) میلیون ها متر مکعب آب را در بستر رودخانه جاری کرد ، هر چند مسوولان استانی و شهرستان تاکنون توجیه و توضیح کاملی در باره این اقدام ارائه نداده اند اما گفته شده اعتبار کافی برای تملک اراضی و زمین های پیرامون سد که بعد از آبگیری زیر آب می رود تامین نشده و همچنان مشکلات حقوقی در این زمینه وجود دارد .

حتی اگر ۱۰ درصد از عملیات اجرایی سد تنگ خمار هم باقی مانده باشد باز این یک طرح ناتمام قلمداد می شود و افتتاح آن در ۲۱ بهمن سال ۹۹ با عنوان یک طرح تمام شده جلوه خوشایندی در اذهان عمومی ندارد.

حجت الله فیروزی نماینده مردم فسا در مجلس شورای اسلامی اخیرا در بازدید از طرح سد تنگ خمار وعده داد که اعتبارات لازم برای تخلیه رسوبات پشت سد و تکمیل و راه اندازی سامانه هیدرولیک باز و بسته شدن دریچه های سد را پیگیری خواهد کرد و گفت: آبگیری این سد منافع کشاورزان را تامین خواهد کرد.

عملیات اجرایی سد تنگ خمار از سال  ۸۹ آغاز شد و در سال ۹۹ به بهره برداری رسید که به نظر می رسد کامل نبوده است .این سد قابلیت مهار سیلاب ها و روان آب ها حداقل دو بار در سال را دارد و می تواند با تخلیه ۶ میلیون متر مکعب آب ، یک هزار هکتار از اراضی کشاورزی بخش های شیبکوه و نوبندگان شهرستان فسا را تامین کند.

سد تنگ خمار در فاصله حدود ۱۵ کیلومتری شهرستان فسا در تنگه‌ای موسوم به تنگ خمار واقع شده، حدود ۲۲۲ میلیارد ریال برای احداث آن هزینه شده است.

هدف از ساخت این سد، کنترل سیلاب‌های مخرب است و علاوه بر کاهش اثرات نامطلوب و خسارات وارده به اراضی و روستاهای پایین دست آن، امکان تزریق و تغذیه آب به آبخوان شیبکوه نیز از طریق این سد میسراست.

به گفته وی، بهره‌مندی از سد تنگ خمار، افزایش سطح آب زیرزمینی و همچنین تامین آب کشاورزی نزدیک به ۲۵۰ خانوار به صورت مستقیم و غیر مستقیم را به همراه دارد.

فسا حدود ۱۳۰ کیلومتر با شیراز فاصله دارد.