مهاجرت معکوس از آمار تا واقعیت

روزگاری نبض زندگی در روستاها باوجود کمبود شدید امکانات اولیه زندگی در جریان بود، مردم روستا با عزمی راسخ به‌دنبال تولید و رفع نیازهای اولیه خود بودند، اما به مرور زمان مردم روستا بنا به دلایل مختلف دل از روستا کندند و جذب جذابیت‌های بصری در شهرها شدند و کم کم روانه شهرهای بزرگ شدند تا زندگی جدیدی را تجربه کنند، اما این مسئله خالی از آسیب نبود، این سال‌ها بحث مهاجرت معکوس از شهر به روستا از سوی مسئولان عنوان می‌شود، اما باید دید این مسئله تا چه اندازه با واقعیت هم‌خوانی دارد.

کد خبر: ۱۲۷۱۹۱۷

تاریخ: ۰۴ بهمن ۱۴۰۰ - ۱۵:۰۸

به‌گزارش خبرگزاری دانا، قطعا با پیشرفت تکنولوژِی زندگی به شیوه سنتی و در خانه‌های کاهگلی برای کمتر کسی جذابیت دارد، این روزها دیگر باوجود خشکسالی و افزایش سرسام‌آور هزینه‌های زندگی، کسب درآمد از طریق دامداری و کشاورزی به شیوه قدیمی جوابگوی نیاز خانوارها نیست، بنابراین شاهد افزایش افراد جویای کار در روستاها هستیم.

افراد ساکن در روستاها که دارای شغل پایدار نبودند، در چند دهه گذشته برای کسب درآمد به سمت کلان شهرها گسیل شدند و باتوجه به اشباع مناطق مسکونی در شهرها، شاهد حاشیه‌نشینی خانوارها بودیم و این مسئله معضلات بسیاری را در شهرها ایجاد کرده است.

مسئولان آماری از تعداد روستاهای خالی از سکنه در کشور ارائه می‌کنند، اما در کنار این موضوع نیز معتقدند که شاهد مهاجرت معکوس از شهرها به روستاها هستیم، اما باید دید زیرساخت‌هایی که در روستاها ایجاد شده است می‌تواند جمعیت را به طرف روستا بازگرداند و آن‌ها را در روستا نگه دارد.

البته باید به این نکته نیز توجه داشت که بسیاری از افراد برای حفظ اراضی آبا و اجدادی خود در سالیان اخیر به سمت روستاهای محل تولد خود بازگشته‌اند، اما این به‌معنای سکونت دائم در روستا نیست و این افراد در آخر هفته و تعطیلات در روستا سکونت دارند.

تنها ایجاد زیرساخت برای ماندگاری جمعیت در روستاها کافی نیست

ملک‌محمد محمودیان- مدیرکل دفتر امور روستایی و شوراهای استانداری چهارمحال و بختیاری در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به دلایل مهاجرت افراد از روستاها، اظهار کرد: دلایل متعددی برای مهاجرت از روستاها به شهر وجود دارد و این دلایل باید مورد بررسی قرار بگیرد، مهاجرت از روستا  به شهر و به سایر استان‌ها در استان وجود دارد، اما آمار بالا نیست.

وی با بیان اینکه ذهنیت افراد نسبت به زندگی در شهر و روستا متفاوت است، گفت: بسیاری از افراد برای دسترسی آسان به امکانات به شهرها مهاجرت می‌کنند، افراد وقتی تفاوت‌های شهر و روستا را با یکدیگر مقایسه می‌کنند، می‌بینند که در شهرها دسترسی به شغل، امکانات آموزشی، خدمات بهداشتی و رفاهی و ... راحت‌تر است.

محمودیان در ادامه با بیان اینکه در شهرها ارزش افزوده بر دارایی بالاتر از روستا است، عنوان کرد: این مسئله نیز یکی از دلایل مهاجرت از روستا به شهر محسوب می‌شود، برای مثال هزینه‌های ساخت‌ و ساز در روستاها با شهر تقریبا یکسان و حتی به‌علت هزینه بالای حمل و نقل گران‌تر است، اما در نهایت ارزش افزوده‌ای که یک ملک در شهر دارد، بسیار بالاتر از روستا است، بنابراین روستائیان توانمند به مهاجرت به شهرها ترغیب می‌شوند.

مدیرکل دفتر امور روستایی و شوراهای استانداری چهارمحال و بختیاری با تاکید بر اینکه جاذبه‌های زندگی در شهرها بسیار بالاتر از روستا است، بیان کرد: عموما افراد به طبیعت و آب و هوای مساعد در روستا علاقه‌مند هستند، اما اغلب مردم به جاذبه‌های شهر از جمله پارک و بوستان، سینما، سالن‌های ورزشی، استخر، کافه‌ها و رستوران‌ها، مجتمع‌های خرید و ... توجه بیش‌تری دارند.

وی ادامه داد: در اکثر روستاها مردم به امکانات اولیه از جمله راه، آب، برق، اینترنت، مدرسه، خانه بهداشت و گاز دسترسی دارند، اما این امکانات زیربنایی به دلایل متعدد موجب ماندگاری روستاییان نشد، اما در سال‌های اخیر شاهد مهاجرت معکوس به روستاها هستیم.

محمودیان با اشاره به اینکه هزینه‌های زندگی در شهر به‌شدت افزایش پیدا کرده است، توضیح داد: عموما افرادی که از روستا به شهر مهاجرت کرده بودند و درآمد پایینی دارند، توان پرداخت هزینه‌های زندگی در شهر از جمله اجاره بها، هزینه رفت و آمد و ... را ندارند، بنابراین این مسئله موجب مهاجرت معکوس از شهر به روستاها شده است.

مدیرکل دفتر امور روستایی و شوراهای استانداری چهارمحال و بختیاری با بیان اینکه تنها ایجاد زیرساخت برای ماندگاری جمعیت در روستاها کافی نیست، یادآور شد: باید بحث ایجاد اشتغال پایدار در روستا مورد توجه قرار بگیرد، در چند سال اخیر این مسئله از سیاست‌های دولت محسوب می‌شد و تسهیلات خوبی برای ایجاد اشتغال در روستا به متقاضیان پرداخت شد.

وی خاطرنشان کرد: تعدادی از روستاهای چهارمحال و بختیاری به‌علت مهاجرت در سال‌های گذشته خالی از سکنه شده بودند و یا جمعیت آن‌ها به‌شدت کاهش پیدا کرده بود، اما در سال‌های اخیر به‌علت مهاجرت معکوس جمعیت این روستاها افزایش پیدا کرد، اخذ مجوز چند دهیاری و تشکیل شورای اسلامی گواه بر این مسئله است.

محمودیان اضافه کرد: یکی دیگر از دلایل مهاجرت معکوس خانوارها از شهر به روستا حفظ اراضی آبا و اجدادی است، اما گاهی این افراد  در روستا سکونت دائم ندارند و برای مدت معینی در روستا سکونت دارند، برخی نیز برای استفاده از تسهیلات اشتغال روستایی به محل سکونت خود باز می‌گردند، این تسهیلات به نوعی مشوق برای مهاجرت معکوس از شهر به روستا است، البته باید به این نکته توجه کرد که شاید علت مهاجرت معکوس بنا به دلیل بیکاری، سلب توان پرداخت هزینه‌های زندگی در شهر از افراد و وضعیت بد اقتصادی است.

مدیرکل دفتر امور روستایی و شوراهای استانداری چهارمحال و بختیاری در پایان با اشاره به اقدامات عمرانی صورت گرفته در روستاها در چند سال اخیر، تصریح کرد: در چند سال اخیر پنج میلیون متر مکعب آسفالت‌ریزی در روستاها انجام شده است، همچنین اقداماتی مانند احداث جوی و جدول، احداث بوستان و هدایت آب‌های سطحی در حال انجام است.

عمده‌ترین دلیل مهاجرت از روستاها به شهر در  شهرستان لردگان نبود شغل است

رضا بامیری- فرماندار لردگان در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص علل مهاجرت افراد از روستاهای این شهرستان، اظهار کرد: در سال‌های اخیر تعدادی از روستاها به‌علت مهاجرت خالی از سکنه شده‌اند و جمعیت تعدادی از روستاها نیز به‌شدت کاهش پیدا کرده است.

وی افزود: عمده‌ترین دلیل مهاجرت از روستاها به شهر در  شهرستان لردگان نبود شغل است، به‌علت خشکسالی و کمبود آب این افراد شغل خود را از دست داده‌اند و به شهرها یا روستاهای اطراف مهاجرت کرده‌اند.

بامیری با بیان اینکه بسیاری از روستاهای شهرستان لردگان فاقد امکانات اولیه از جمله آب، برق، گاز و راه آسفالته هستند، گفت: بالغ بر ۴۵ روستا  در این شهرستان فاقد شبکه گازرسانی است، ۱۰ روستا نیز برق‌رسانی نشده و بسیاری از روستاها دارای جاده شوسه هستند و با اولین بارندگی برای تردد دچار مشکل می‌شوند.

فرماندار لردگان در خصوص اجرای طرح‌های هادی در این شهرستان، عنوان کرد: ۸۷ درصد مساحت این شهرستان در سایت‌های جنگلی واقع شده است، بنابراین اغلب روستاها نیز در سایت‌های جنگلی هستند و اداره‌کل منابع‌طبیعی و آبخیزدار ی برای واگذاری اراضی برای اجرای طرح هادی ممانعت می‌کند.

وی در پایان گفت: همچنین یک لوله انتقال گاز فشار قوی از بخش فلارد شهرستان لردگان عبور می‌کند، به همین دلیل برای اجرای طرح‌های هادی روستایی در این منطقه با مشکل مواجه هستیم.

قهرمان روغنی_ معاون آمار سازمان برنامه و بودجه چهارمحال و بختیاری در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: بر اساس آخرین سرشماری جمعیت شهری در استان ۶۶۵ هزار و ۱۷۱ نفر و جمعیت روستایی نیز ۳۴۸ هزار و ۲۰۸ نفر است.

وی با اشاره به میزان خالص مهاجرت شهرستان‌های چهارمحال و بختیاری در پنج ساله منتهی به سال ۹۵، توضیح داد: در مجموع میزان مهاجرت از استان منفی ۴.۳۹ درصد است، شهرستان اردل با منفی ۱۹.۴۶ درصد و شهرکرد با منفی ۲.۹۲ درصد کمترین میزان مهاجرت معکوس را به خود اختصاص داده است.

انتهای پیام