اضطراب و استرس چاشنی زندگی های پساکرونایی

بر اساس آمارهای سازمان بهداشت جهانی در سال گذشته، آمار اضطراب و افسردگی ۲۵ درصد در قیاس با دوران قبل از کرونا افزایش پیدا کرده بود و به‌ طور قطع عوارض روانی و اجتماعی پاندمی کووید۱۹ نظیر استرس در دوران پساکرونا تشدید می‌شود.

کد خبر: ۱۳۰۳۸۱۴

تاریخ: ۲۰ مهر ۱۴۰۱ - ۰۸:۵۷

نگار خلیلی، پایگاه خبری دانا، سرویس سلامت؛ همه افراد برای زندگی بهتر و سازگاری و تطابق با محیط و جامعه نیاز به داشتن سلامت روان دارند و اصول بهداشت روانی، به فرد و جامعه کمک می‌کند تا در راستای سلامت روان قدم برداشته و احساس آرامش و امنیت درونی را به خود و دیگران هدیه دهند.

در دوران پاندمی کرونا، به دلایل مختلف از جمله ایجاد محدودیت‌ها، قرنطینه، تحریم‌ها، ابهامات، انتظار آسیب ویروس، شایعات گسترده فضاهای مجازی، کاهش روابط فردی و اجتماعی، بروز مشکلات شغلی و مالی، تعطیلی کسب و کارها، تعطیلی دانشگاه‌ها و مدارس، فشار روانی زیادی بر جامعه تحمیل شده است.

این وضعیت بر تمامی ابعاد زندگی از جمله سبک زندگی، فرهنگ، سنت‌ها، روابط اجتماعی، خانوادگی و فردی، خواسته‌ها، نیازها و خلقیات اثرات انکارناپذیری گذاشته است. آسیب‌دیدگان، داغدیدگان سوگ کرونا، کادر درمان، بهبود یافتگان و…، به عنوان گروه‌های در معرض خطر، درصد قابل توجهی از افراد جامعه را تشکیل می‌دهند.

در دوران پساکرونا افراد به خود می‌آیند و متوجه چالش‌هایی که تجربه کرده‌اند، افرادی که از دست داده‌اند و مسائل خود می‌شوند؛ از این رو طبیعی است که عوارض روانی و اجتماعی پاندمی کووید ۱۹ در دوران پساکرونا تشدید شود.

تشدید اختلالات اضطرابی و افسردگی

مطالعات و تحقیقات نشان می‌دهد که با شیوع کرونا، اختلالات اضطرابی و افسردگی در صدر شیوع بیماری های روانپزشکی قرار گرفته است.

همه افراد برای زندگی بهتر و سازگاری و تطابق با محیط و جامعه نیاز به داشتن سلامت روان دارند و اصول بهداشت روانی، به فرد و جامعه کمک می‌کند تا در راستای سلامت روان قدم برداشته و احساس آرامش و امنیت درونی را به خود و دیگران هدیه دهند.

لیلا رازقیان جهرمی عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، در واکنش به افزایش اختلالات روانی در دوران کرونا، گفت: با توجه به شیوع اختلالات روانپزشکی در دوران کرونا نیاز به برنامه ریزی و قانون گذاری توسط دولت با همکاری متخصصین این حوزه بیش از پیش احساس می‌شود.

وی با بیان اینکه در ایران مانند همه نقاط جهان در چند سال گذشته و با شیوع کرونا اختلالات اضطرابی و افسردگی در صدر شیوع بیماری‌های روانپزشکی قرار گرفته است، افزود: برای کمک به افراد جامعه و در جهت کاهش مشکلاتِ روانپزشکی نیاز به حمایت و همکاری نهادهای دولتی داریم و برای ارائه خدمات سلامت روان ابتدا باید در شبکه‌های بهداشتی به آموزش جمعیت عمومی در حوزه سلامت روان پرداخت و سپس افراد را غربالگری کرده و از کسانی که به خدمات درمانی نیاز دارند، حمایت کرد.

مسئول کارگروه سلامت روان و اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی شیراز، ضرورت اجرایی شدن قانون سلامت روان را مورد تاکید قرار داد و گفت: حدود ۱۵ سال قبل قانون سلامت روان تدوین شد تا به عنوان لایحه سلامت روان برای تصویب نهایی به مجلس و دولت ارسال شود. پس از تصویب این قانون لازم است نهادهای مختلف از جمله دانشگاه‌های علوم پزشکی، آموزش و پرورش، سازمان برنامه و بودجه، صدا و سیما، نظام پزشکی، سازمان ورزش و جوانان، سازمان‌های بیمه گر و سایر نهادها با یکدیگر در تعامل باشند تا این قانون اجرایی شود.

به گفته رازقیان جهرمی، ضروری است سازمان صدا و سیما به تولید برنامه‌های سلامت محور در حوزه روانپزشکی بپردازد و از این ظرفیت در جهت تشریح موضوع سلامت روان استفاده کند. همچنین آموزش و پرورش در تدوین دستورالعمل استاندارد برای پیشگیری از مشکلات سلامت روان باید با متخصصین این حوزه همکاری نموده و عوامل خطر مرتبط با بروز اختلالات روانپزشکی و اعتیاد را در بین دانش آموزان شناسایی کند و از طریق برگزاری کمپین‌های آموزشی با موضوع سلامت روان، بیش از قبل فعال باشد و معلمان را با موضوع ارتقا شیوه‌های زندگی سالم آشنا کند و به طور زنجیره‌ای از آنها بخواهد آموزش‌های فراگیری شده را با دانش آموزان و خانواده‌های آنها انتقال دهند.

سازمان بهداشت جهانی اعلام کرده است، در سال نخست بحران کرونا، افسردگی و اضطراب در جوامع با افزایش ۲۵ درصدی همراه بوده است. پیش بینی می‌شود بار کلی اختلالات روانی در سال ۲۰۲۳ به ۱۵ درصد افزایش یابد.

بر اساس پیمایش ملی سلامت روان ایران در سال‌های قبل از کرونا ۲۳.۶ درصد افراد ۱۵ تا ۶۴ ساله دچار یک یا چند اختلال روان‌شناختی بوده‌اند. بر اساس نظر رسمی سازمان بهداشت جهانی در سال جاری، کرونا ۱۰.۷ درصد اختلالات روانی را در بین کل مردم دنیا افزایش داده است و نتیجه‌گیری می‌شود ۳۴.۳ درصد مردم یعنی از هر ۴ نفر، یک نفر نیاز به خدمات فردی، روانشناختی و روانپزشکی دارند.

پس از همه گیری کرونا در سال ۲۰۱۹ تخمین زده می‌شود که از هر ۸ نفر، یک نفر در سراسر جهان با یک اختلال روانی زندگی می‌کند.

همه گیری کووید ۱۹ به عنوان یک بحران جهانی برای سلامت روان تلقی می‌شود که استرس‌های کوتاه مدت و بلند مدت را دامن می‌زند و سلامت روان میلیون‌ها نفر را تضعیف می‌کند.

برآوردها نشان دهنده افزایش ۲۵ درصدی اختلالات اضطرابی و افسردگی در سال اول همه‌گیری کرونا در جهان است؛ در حالی که خدمات بهداشت روان به شدت مختل شده و شکاف درمانی برای شرایط سلامت روان افزایش یافته بود.

این در حالی است که بررسی‌ها و مطالعات نشان می‌دهد که بعد از فروکش کردن پاندمی کووید ۱۹، آسیب‌های اجتماعی و اختلالات روانپزشکی این دوران، شدت بیشتری خواهد گرفت. بنابراین، لازم است در جهت ارتقا سطح سلامت روان جامعه، اقدامات لازم صورت بگیرد.

انجام پژوهش‌های کاربردی، بنیادی و کیفی به عنوان یک ضرورت ملی در دستور کار دانشگاه‌ها و ستاد ملی کرونا قرار گیرد.

غربالگری سلامت روان و پرونده سلامت روان در سطح گروه‌ها، کارکنان دولت، نیروهای نظامی و انتظامی، دانش‌آموزان، اولیا و مربیان و شهروندان برنامه ریزی و اجرا گردد.

آموزش سلامت روان مردم از طریق آشنا کردن آحاد مردم با نشانه‌ها، اختلالات روانی و آسیب‌های روانی-اجتماعی کرونا

آموزش کارکنان، معلمان، دانشجویان، دانش‌آموزان، شهروندان بر اساس بسته‌های آموزشی مورد نیاز جهت ارتقا سلامت روان.

آموزش مهارت‌های زندگی همچون سبک زندگی سالم، کنترل استرس، کنترل خشم، حل مسئله، مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی، فرزند پروری، فرهنگ‌سازی و عملیاتی شود.

توانمند سازی زوجین و خانواده‌ها به منظور تاب آوری در برابر فشار روانی ناشی از کرونا بر اساس آموزه‌های دینی و اسلامی در دستور کار قرار گیرد.

پیوست‌های سلامت روان همراه با پروتکل‌های بهداشتی تدوین و در اختیار همگان قرار گیرد.

ارائه خدمات روانشناسی و مشاوره به خانواده‌ها، مدارس، کارکنان و آحاد مردم، لازم و ضروری است.

حمایت و برنامه‌ریزی از طرح‌های روانشناسی مدرسه، روان‌شناس خانواده و روان‌شناس دادگاه‌ها صورت بگیرد.

خطوط کمک فوری، مداخله در بحران از طریق مشاوره و راهنمایی تلفنی، اینترنتی توسعه یابد و مشکلات موجود برطرف شود.

از آنجایی که جهان در حال حرکت به سمت شرایط زندگی قبل از پاندمی است، سلامت باید مد نظر باشد و نکات زیر می تواند برای حفظ زندگی مفید باشد:

۱. تغذیه مناسب: رژیم مناسب تغذیه ای راهی بسیار مهم برای سلامت جسم و روان می باشد و مواد غذایی مفید می تواند یک سد دفاعی علیه بیماری ها باشد.(۴)

۲. ورزش روزانه :می تواند موجب کاهش شانس ابتلای شما به ویروس یا بیماری طولانی مدت باشد. ورزش ایمنی بدن در برابر بیماری های مشخص را افزایش می دهد و همچنین هورمون های استرس زا را در بدن کاهش می دهد. این هورمون ها می تواند بدن را مستعد به بیماری نماید. به علاوه ورزش عضلات بدن را تقویت می کند که این شامل تقویت عضلات قلب و ریه نیز می شود. تقویت عضلات نقش مهمی در مبارزه با بیماری ها دارند.

۳. نوشیدن آب: پس از بازگشتن به ضرب آهنگ طبیعی زندگی قبل از کرونا، به نوشیدن آب دقت کنید. نوشیدن آب به زدودن سموم از بدن و در نتیجه آمادگی بدن برای عملکرد بهتر کمک می کند. نوشیدن میزان کافی آب باعث ساخت پیش ساز های شیمیایی هورمون های ملاتونین و سروتونین برای بهداشت خواب و روان می باشد.

۴. قرارگیری در معرض نور آفتاب: ویتامین دی نقش اساسی در تقویت سیستم ایمنی دارد. قرارگیری پوست بدون پوشش در برابر نور خورشید باعث ساخت این ویتامین می شود.

۵. بهداشت روان: نشان داده شده است که استرس سیستم ایمنی را تضعیف می کند و ظرفیت عملکردی آن را کاهش می دهد. مراقبت از روان به جلوگیری از اختلالات روانی مثل اضطراب، افسردگی و کاهش خطر عفونت و کاهش استعداد به کم انگیزگی و کمبود انرژی بدن کمک می کند.

۶. خواب مناسب: هر دو طول و کیفیت خواب بر سیستم ایمنی مؤثر است. برای افراد بالغ ۹-۷ ساعت خواب شبانه مطلوب است. پادتن هایی که در مبارزه با عفونت نقش ایفا می کنند، با کمبود خواب کاهش می یابند و فرد را مستعد بیماری ها می کنند.(