آریتمیِ قلبی چیست و چگونه می توان آنرا کنترل کرد؟

پزشکان می گویند مشکل نامنظم بودن ضربان قلب اگرچه اغلب بی‌خطر است اما در برخی مواقع می‌تواند با مشکلات قلبی مرتبط باشد. این مشکل که آریتمی قلبی نامیده می شود با برخی کارها قابل پیشگیری است.

کد خبر: ۱۳۰۵۷۷۷

تاریخ: ۰۳ آذر ۱۴۰۱ - ۱۴:۰۷

نگار خلیلی، پایگاه خبری دانا، سرویس سلامت و سبک زندگی؛ آریتمی قلب وضعیت پزشکی است که در آن قلب بیمار تپش درست، کافی و دقیقی ندارد. این شرایط می‌تواند خفیف تا شدید باشد. آریتمی قلبی علائم جزئی تا شدید دارد و درصورتی‌که یک مشکل سلامتی جدی باشد، می‌تواند عوارض جبران‌ناپذیری همچون ایست قلبی و مرگ را در پی داشته باشد. ما در این مطلب در مورد هرآنچه که باید در مورد آریتمی قلب بدانید صحبت خواهیم کرد.

در حالت نرمال، سلول‌هایی خاص در قلب سیگنال الکتریکی ایجاد می‌کنند. این سیگنال‌ها لازم است از قلب عبور کنند. زمانی که این عبور الکتریکی رخ می‌دهد، جریان الکتریسیته سبب منقبض شدن عضله قلب می‌شود و ضربان قلب رخ می‌دهد. بنابراین این فرآیند ضامن زنده ماندن و کار کردن عضله قلب است. زمانی که این ریتم یا این جریان برهم بخورد، می‌گوییم آریتمی رخ داده است. اما منظور از آریتمی دقیقاً چیست؟

شرایط مختلفی وجود دارد که ممکن است باعث ضربان غیر طبیعی(ضربان قلب نامنظم) قلب شما شود و درمان به علت آن بستگی دارد. اگر احساس می‌کنید قلبتان تند می‌زند، اگر احساس سرگیجه یا سبکی سر دارید یا درد قفسه سینه دارید، با پزشک خود صحبت کنید.

علائم آریتمی چیست؟

آریتمی ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکند. پزشک می‌تواند با گرفتن نبض، گوش دادن به قلب یا انجام آزمایش‌های تشخیصی، ضربان قلب نامنظم را در طول معاینه پیدا کند. در صورت بروز علائم، ممکن است شامل موارد زیر باشد:

تپش قلب: احساس از دست دادن ضربان قلب یا اینکه قلب شما در حال "فرار"، بال زدن یا انجام "فلیپ فلاپ" است

احساس کوبیده شدن در سینه

سرگیجه یا احساس سبکی سر

تنگی نفس

ناراحتی قفسه سینه

ضعف یا خستگی (احساس خستگی بسیار)

ضعیف شدن عضله قلب

چه چیزی باعث آریتمی می شود؟

آریتمی می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

بیماری عروق کرونر

بافت تحریک پذیر در قلب (به دلایل ژنتیکی یا اکتسابی)

فشار خون بالا

تغییرات در عضله قلب (کاردیومیوپاتی)

اختلالات دریچه

عدم تعادل الکترولیت در خون شما، مانند عدم تعادل سدیم یا پتاسیم

آسیب ناشی از حمله قلبی

روند بهبودی پس از جراحی قلب

سایر شرایط پزشکی

چگونه آریتمی تشخیص داده می شود؟

اگر علائم آریتمی دارید، باید به یک متخصص قلب و عروق مراجعه نمایید. پس از ارزیابی علائم شما و انجام معاینه فیزیکی، متخصص قلب تست های تشخیصی مختلفی را برای کمک به تایید وجود آریتمی و نشان دادن علل آن انجام خواهد داد. برخی از آزمایشاتی که ممکن است برای تایید وجود ریتم نامنظم قلب انجام شود عبارتند از:

الکتروکاردیوگرام (نوار قلب)

مانیتورهای سرپایی، مانند مانیتور هولتر

تست استرس

اکوکاردیوگرام (نوعی سونوگرافی که برای ارائه نمای قلب و اطلاع از سلامت آن استفاده می شود)

کاتتریزاسیون قلبی (با استفاده از یک بی حس کننده موضعی، یک لوله کوچک، توخالی و انعطاف پذیر در رگ خونی قرار داده می شود و با کمک دستگاه اشعه ایکس به قلب هدایت می شود)

مطالعه الکتروفیزیولوژی (EPS که سیستم الکتریکی قلب شما را ارزیابی می کند)

تست تیلت میز (که به آن تست شیب سر به بالا یا تست شیب عمودی سر نیز گفته می شود)

آریتمی چگونه درمان می شود؟

درمان بستگی به نوع و شدت آریتمی شما دارد. در برخی موارد، درمان لازم نیست.

گزینه های درمانی شامل داروها، تغییر شیوه زندگی، درمان های تهاجمی، دستگاه های الکتریکی یا جراحی است.

چه داروهایی آریتمی را درمان می کنند؟

داروهای مختلفی برای درمان آریتمی موجود است. از آنجایی که همه افراد متفاوت هستند، ممکن است آزمایش چندین دارو و دوز توسط پزشک لازم باشد تا بهترین دارو را پیدا کنید. چندین نوع دارو استفاده می شود:

داروهای ضد آریتمی

داروهای کنترل کننده ضربان قلب

درمان ضد انعقاد یا ضد پلاکت، داروهایی مانند وارفارین (رقیق کننده خون) یا آسپرین

داروهایی که برای درمان بیماری های مرتبطی که ممکن است باعث ریتم غیر طبیعی قلب شوند استفاده می شود.

موارد مهمی که راجع به داروهایتان باید بدانید

نام داروهای شما

موارد مصرف

هر چند وقت یکبار و در چه زمان هایی آنها را مصرف کنید

چه درمان های تهاجمی برای درمان آریتمی استفاده می شود؟

درمان ها شامل موارد زیر هستند:

کاردیوورژن الکتریکی

ابلیشن کاتتر

جداسازی ورید ریوی

برخی از عوامل خطر مرتبط با سبک زندگی برای آریتمی چیست؟

اگر سیگار می‌کشید یا از هرنوع دخانیات استفاده می کنید آن را ترک کنید.

مصرف الکل خود را محدود کنید.

مصرف کافئین را محدود یا متوقف کنید. برخی از افراد به کافئین حساس هستند و ممکن است هنگام استفاده از محصولات کافئین دار (مانند چای، قهوه، کولا و برخی از داروهای بدون نسخه) علائم بیشتری را مشاهده کنند.

محرک مصرف نکنید مراقب محرک های مورد استفاده در داروهای سرفه و سرماخوردگی و مکمل های گیاهی یا غذایی باشید. برخی از این داروها حاوی موادی هستند که ریتم نامنظم قلب را تقویت می کنند. برچسب را بخوانید و از پزشک یا داروساز بپرسید که چه دارویی برای شما بهتر است.

فشار خون بالا را کنترل کنید.

اگر چاق هستید کاهش وزن می تواند برای شما مفید باشد و خطر ابتلا به آریتمی را کاهش دهد.

سطح قند خون را کنترل کنید.

درمان آپنه خواب درمان ممکن است خطر ابتلا به آریتمی را کاهش دهد.

اگر متوجه شدید که ریتم قلب نامنظم شما بیشتر با فعالیت‌های خاص اتفاق می‌افتد، باید از آنها اجتناب کنید.

در مورد خودمراقبتی با آریتمی چه باید بدانم؟

اگر آریتمی دارید، یا حتی اگر ندارید، بهتر است بدانید چگونه نبض خود را بگیرید. نبض شما، ضربان قلب شما یا تعداد دفعاتی که قلب شما در یک دقیقه می زند را نشان می دهد. تعداد نبض از فردی به فرد دیگر متفاوت است. نبض شما زمانی که در حالت استراحت هستید کندتر می شود و در هنگام ورزش افزایش می یابد زیرا بدن در طول ورزش به خون غنی از اکسیژن بیشتری نیاز دارد.

چگونه نبضم را بگیرم؟

با احساس نبض می توانید بفهمید که قلب شما چقدر سریع می زند. می توانید نبض خود را روی مچ دست یا گردن خود احساس کنید. نوک انگشتان سبابه و میانی خود را روی قسمت داخلی مچ دست، درست زیر پایه شست خود قرار دهید. یا، نوک انگشت اشاره و انگشت میانی خود را در قسمت پایین گردن خود، در دو طرف نای قرار دهید. به آرامی با انگشتان خود فشار دهید تا زمانی که ضربان را زیر انگشتان خود احساس کنید. توجه کنید که برای لمس نبض از انگشت شست استفاده نکنید. زیرا خود انگشت شسست نبض دارد و شما را دچار خطا خواهد کرد. ممکن است لازم باشد انگشتان خود را کمی به سمت بالا یا پایین حرکت دهید تا زمانی که نبض را احساس کنید.

می توانید تعداد ضربان را در 10 ثانیه بشمارید و در شش ضرب کنید تا ضربان قلب خود را بر حسب ضربان در دقیقه تعیین کنید. ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت 50 تا 100 ضربه در دقیقه است.

راه های زیادی برای نامنظم شدن ضربان قلب شما وجود دارد. برخی از این ضربان‌های نامنظم قلب که آریتمی نامیده می‌شوند، علائمی ایجاد نمی‌کنند. اگر متوجه علائمی مانند خستگی یا تپش قلب شدید، مهم است که به پزشک خود مراجعه کنید که به شما کمک می کند تا بهترین گزینه درمانی را برای خود انتخاب کنید، شما می توانید با ایجاد تغییرات مناسب در سبک زندگی به خود کمک کنید.

چگونه می‌توان فاکتورهای خطرزا را کنترل کرد؟

نامنظمیِ ضربان قلب که آریتمی قلب نیز نامیده می‌شود به این معنی است که ضربان قلب طبیعی نبوده و گاهی خیلی سریع یا خیلی کندتر از حد معمول است. درحالیکه این عارضه می‌تواند بی‌خطر باشد اما در برخی مواقع با وجود مشکلات قلبی جدی مرتبط است.

یک چهارم از بزرگسالان بالای ۴۰ سال در معرض ابتلاء به فیبریلاسیون دهلیزی (AF)، شایع‌ترین نوع آریتمی قلبی هستند. این عارضه با افزایش خطر سکته و دیگر مشکلات قلبی مرتبط است زیرا می‌تواند به لختگی و مسدود شدن جریان خون منجر شود.

انجمن قلب آمریکا در این رابطه پایین آوردن فشار خون و کنترل سطح کلسترول خون را توصیه می‌کند.

اخیراً گروهی از متخصصان علوم پزشکی دانشگاه کالیفرنیا به بررسی عوامل محرک در شروع فیبریلاسیون دهلیزی پرداختند. شناخت بهترِ این عوامل به توانمند ساختن بیمار کمک کرده و رویکرد جدیدی را ارائه می‌دهد تا کیفیت زندگی خود را بهبود داده و نیاز به خدمات مراقبتی مرتبط با این بیماری را کاهش دهد.

متخصصان در بررسی روی بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی تاکید کردند که عوامل تحریک کننده همچون مواد الکلی و کافئین به ترتیب بر ۳۵ و ۲۸ درصد از بیماران تأثیر می‌گذارند. همچنین نداشتن خواب کافی تأثیر ۲۱ درصدی در بروز این مشکل دارد.

به گزارش مدیکال دیلی، همچنین کاهش میزان استرس در کنترل این مشکل حائز اهمیت است زیرا عصبانیت و استرس شدید به نامرتب شدن ضربان قلب منجر می‌شود.