معرفی مهم‌ترین و کاربردی‌ترین دستورهای CMD

با اینکه زمان زیادی رابط کاربری گرافیکی در سیستم عامل‌های مختلف ارائه شده اما هنوز رابط کاربری متنی مورد استفاده قرار می‌گیرد که بیشتر با دستورات کاربردی cmd شناخته می‌شوند. در این مطلب، با دستورهای مهم و کاربردی خط فرمان ویندوز (CMD) در بخش‌‌های مختلف آشنا خواهید شد.

کد خبر: ۱۳۰۶۰۲۴

تاریخ: ۰۸ آذر ۱۴۰۱ - ۰۷:۱۵

تقی حسن زاده، پایگاه خبری دانا، سرویس دانش و فناوری؛ شما می‌توانید با آموزش دستورات cmd فرایندهای مختلف را در سیستم عامل خود اجرایی نمایید. دستورات command prompt دامنه وسیعی دارد، با این حال برخی از آن‌ها مانند دستور کپی و دستورات فرمت در cmd جزو فرمان‌های پر استفاده به حساب می‌آیند.

cmd یا command prompt چیست؟ cmd به معنای خط فرمان است و در واقع یک برنامه دستوری است که به وسیله آن می توان دستورات مورد نظر را اجرا کرد. در سیستم عامل های مختلف خط فرمان یا همان دستورات cmd در یک رابط کاربری متنی اجرایی می‌شوند. همچنین می‌توان توابع پیشرفته‌ای را اعمال کرد و از تمام دستورات cmd برای عیب یابی و رفع برخی از مشکلات سیستم عامل استفاده نمود.

خط فرمان cmd.exe برنامه محلی ویندوز به حساب می‌آید که وظیفه تفسیر و اجرا نمودن تمام دستورات cmd را بر عهده دارد. مایکروسافت این برنامه را برای سیستم عامل های مبتنی بر Windows CE، OS/2 و Windows NT ایجاد نموده است. اگرچه هنوز بسیاری از افراد آن را با DOS اشتباه می‌گیرند اما command prompt یک برنامه اجرایی واقعی با رابط کاربری گرافیکی به حساب می‌آید. اگرچه بسیاری از توانایی‌های خط فرمان موجود در MS-DOS را پشتیبانی می‌کند.

دستورات command prompt خیلی ساده از طریق رابط کاربری گرافیکی انجام می‌شود؛ شما می‌توانید فایل‌ها را کپی، انتقال و حذف کنید یا حتی پوشه‌های غیر قابل حذف ایجاد نمایید. خط فرمان راهی برای تعامل با رایانه است و دستورات کاربردی cmd سیستم را وادار به انجام فعالیت خواهد کرد.

کامند پرامپت یا خط فرمان در ویندوز دسترسی به بیش از ۲۸۰ نوع دستور را فراهم می‌کند. این دستورها برای انجام برخی وظایف سیستم‌عامل از مفسر خط فرمان به‌جای رابط گرافیکی ویندوز استفاده می‌کنند. برای مثال، به شما امکان می‌دهند تا داده‌ها را در پوشه‌ای دیگر کپی کنید، کل دیسک را قالب‌بندی کنید، از فایل‌های خود نسخه پشتیبان تهیه کنید، پیام‌هایی را به کامپیوترهای دیگر ارسال یا کامپیوتر خود را مجدداً راه‌اندازی کنید.

در این مقاله، با دستورهای مهم و کاربردی خط فرمان ویندوز (CMD) در بخش‌‌های مختلف آشنا خواهید شد.

Command Prompt به‌اختصار CMD برنامه مفسر خط فرمان است. از CMD برای اجرای دستورها با استفاده از عبارات و حروف استفاده می‌شود. اکثر این دستورها ازطریق اسکریپت‌ها و فایل‌های بچ، وظایف را خودکار می‌کنند و عملکردهای مدیریتی پیشرفته را انجام می‌دهند و انواع خاصی از مشکلات ویندوز را عیب‌یابی یا حل می‌کنند.

این‌ها از‌جمله ساده‌ترین کارهایی است که می‌توان با CMD انجام داد. بسیاری از وظایف و دستورها را تنها می‌توان در این محیط به‌اجرا درآورد. در‌ادامه، فهرست جامعی از مهم‌ترین و کاربردی‌ترین دستورهای CMD آورده شده است که در ویندوزهای ۷ تا ۱۱ ویستا و XP دردسترس هستند.

نحوه دسترسی به CMD

راه‌های مختلفی برای باز‌کردن CMD وجود دارد:

روش متداول برای اجرای آن ازطریق شورت‌کات Command Prompt است که در منو Start قرار دارد. همچنین، می‌توانید با تایپ CMD در نوار استارت آن را بیابید.

راه دیگر برای دسترسی به کامند پرامپت ازطریق (Windows + R) Run و تایپ دستور CMD است. همچنین، می‌توانید cmd.exe را از محل اصلی آن در C:\Windows\system32\cmd.exe باز کنید.

روش دیگری برای باز‌کردن Command Prompt در برخی از نسخه‌های ویندوز ازطریق منو Power User (WIN+X) است. بااین‌حال، بسته به نحوه تنظیم کامپیوتر شما، ممکن است به‌جای کامند پرامپت، PowerShell را در آن جا ببینید.

فراموش نکنید اجرای بسیاری از دستورها در کامند پرامپت، تنها در‌صورتی ممکن است که آن را به‌عنوان ادمین (Run as Administrator) اجرا کرده باشید.

فهرست مهم‌ترین و کاربردی‌ترین دستورهایCMD

درادامه‌ مطلب، فهرستی از دستورهای پایه و کاربردی آمده است که برخی از آن‌ها فوراً و برخی از آن‌ها فقط در موقعیت‌های خاص و بیشتر آن‌ها فقط در‌صورتی کار می‌کنند که بعد از آن متن یا دستورهای بیشتری اضافه کنید.

اگر دستور خاصی فوراً اجرا نمی‌شود، خطایی که کامند پرامپت به شما می‌دهد، با دقت بخوانید یا برای کاربرد خاصتان بررسی بیشتری انجام دهید. برای مشاهده مثال‌هایی از نحوه استفاده از هر دستور، پس از تایپ آن اسپیس بزنید و «?/» را قرار دهید. برای مثال، ?/ del یا درباره آن دستور و سینتکس‌های آن در اینترنت جست‌وجو کنید.

دستور

کارکرد

Help

نمایش دستورهای پایه CMD و راهنمایی درباره کارکرد هر دستور

assoc

نمایش و ویرایش پسوند فایل‌ها (می‌توان مشخص کرد از چه برنامه‌ای برای باز‌کردن چه فایل‌هایی استفاده شود)

bitsadmin

ایجاد یا دانلود یا آپلود وظایف و نظارت بر پیشرفت آن‌ها

call

فراخوانی برنامه بچ از دیگری بدون توقف برنامه بچ درجریان. این فرمان لیبل‌ها را به‌عنوان هدف فراخوانی می‌پذیرد

cmd

نمونه‌ای جدید از خط فرمان را شروع می‌کند. درصورت استفاده بدون پارامتر، اطلاعات نسخه و کپی‌رایت سیستم‌عامل را نمایش می‌دهد

comp

مقایسه محتوای دو یا چند مجموعه از فایل‌ها

compact

نمایش یا تغییر فشرده‌سازی فایل‌ها در درایوهای NTFS

CHDIR یا CD

نمایش نام یا تغییر دایرکتوری فعلی

Cipher

نمایش یا تغییر رمزگذاری دایرکتوری‌ها و فایل‌ها در درایوهای NTFS. درصورت استفاده بدون پارامتر، cipher وضعیت رمزگذاری دایرکتوری فعلی و هر فایل موجود در آن را نمایش می‌دهد

clip

هدایت خروجی فرمان از خط فرمان به کلیپ بورد ویندوز. می‌توانید از این دستور برای کپی‌کردن داده‌ها به‌طورمستقیم در هر برنامه‌ای استفاده کنید که می‌تواند متن را از کلیپ‌بورد دریافت کند. همچنین، می‌توانید این خروجی متن را در برنامه‌های دیگر قرار دهید

Chkdsk

بررسی دیسک و نمایش گزارش از وضعیت آن

chkntfs

نمایش یا تغییر بررسی خودکار دیسک هنگام راه‌اندازی کامپیوتر. درصورت استفاده بدون گزینه، chkntfs سیستم فایل با حجم مشخص‌شده را نمایش می‌دهد

CLS

پاک‌کردن صفحه

cmdkey

نام‌های کاربری و رمزعبور یا اعتبارنامه‌های ذخیره‌شده را ایجاد و فهرست و حذف می‌کند

COLOR

تغییر رنگ و متن محیط CMD

Copy

یک یا چند فایل را در مکان دیگری کپی می‌کند

ftp debug

تغییر وضعیت حالت Debugging. این حالت به‎‌طورپیش‌فرض خاموش است. اگر روشن باشد، می‌بینید قبل از هر فرمانی که به کامپیوتر ریموت ارسال می‌شود، علامت < وجود دارد

diskcomp

مقایسه محتوای دو دیسک

diskcopy

کپی‌کردن محتوای یک دیسک در دیگری

Diskpart

به شما کمک می‌کند تا درایوهای کامپیوتر (دیسک‌ها، پارتیشن‌ها، ولوم‌ها یا درایوهای مجازی) را مدیریت کنید

Doskey

برای فراخوانی دستورهای سابقاً استفاده‌شده و ویرایش‌ آن‌ها و ایجاد ماکروها کاربر دارد

Date

نمایش و تنظیم تاریخ

dir

نمایش فهرستی از فایل‌ها و ساب‌دایرکتوری‌ها در یک دایرکتوری

echo

نمایش پیام‌ها یا روشن یا خاموش‌کردن ویژگی command echoing. درصورت استفاده بدون پارامتر تنظیمات اکو فعلی را نمایش می‌دهد

eventcreate

ایجاد رویداد سفارشی در گزارش رویدادی مشخص برای ادمین

del یا Erase

حذف یک یا چند فایل

Exit

خروج از خط فرمان

exec

اجرای فایل اسکریپت روی کامپیوتر محلی. این دستور داده‌ها را به‌عنوان بخشی از پشتیبان یا دنباله بازیابی یا کپی یا بازیابی می‌کند. اگر اسکریپت ناموفق باشد، یک خطا برگردانده می‌شود و DiskShadow خاتمه می‌یابد

Expand

گسترش یک یا چند فایل فشرده. از این دستور برای بازیابی فایل‌های فشرده می‌توانید استفاده کنید

FC

مقایسه یک یا چند فایل جداگانه و نمایش تفاوت‌ها

Find

جست‌وجوی یک رشته متن در یک یا چند فایل

Format

فرمت‌کردن دیسک برای استفاده با ویندوز

gpfixup

پس از عملیات تغییر نام دامنه، وابستگی‌های نام دامنه را در Group Policy Objects و لینک‌های آن رفع می‌کند. برای استفاده از این دستور، باید Group Policy Management را به‌عنوان ویژگی ازطریق Server Manager نصب کنید

gpupdate

به‌روزرسانی تنظیمات Group Policy

hostname

نمایش نام میزبان

label

ایجاد یا تغییر یا حذف لیبل (نام) یک درایو. اگر بدون پارامتر استفاده شود، درایو فعلی را تغییر می‌دهد یا لیبل موجود را حذف می‌کند

Logoff

خروج از حساب ویندوز

MD یا MKDIR

ایجاد دایرکتوری

MOVE

جابه‌جایی یک یا چند فایل از یک دایرکتوری به دایرکتوری دیگر

mode

وضعیت سیستم را نمایش و تنظیمات سیستم را تغییر می‌دهد یا پورت‌ها یا دستگاه‌ها را دوباره پیکربندی می‌کند. اگر بدون پارامتر استفاده شود، حالت تمام ویژگی‌های قابل‌کنترل کنسول و دستگاه‌های COM موجود را نشان می‌دهد

msiexec

ابزاری را برای نصب و تغییر و انجام عملیات در Windows Installer از خط فرمان فراهم می‌کند

msinfo32

باز‌کردن ابزار اطلاعات سیستم (System Information) برای نمایش نمایی جامع از سخت‌افزار و اجزای سیستم و محیط نرم‌افزار در کامپیوتر محلی

openfiles

به ادمین کمک می‌کند تا فایل‌ها و دایرکتوری‌های بازشده در سیستم را نمایش دهد یا استعلام یا قطع ارتباط کند. این دستور فلگ سراسری سیستم Maintain Objects List را نیز فعال یا غیرفعال می‌کند

PRINT

پرینت فایل متنی

pause

پردازش برنامه بچ را به حالت تعلیق درمی‌آورد و اعلان «...Press any key to continue» را نمایش می‌دهد

pushd

ذخیره دایرکتوری فعلی و سپس تغییر آن

popd

دایرکتوری فعلی را به دایرکتوری تغییر می‌دهد که اخیراً با دستور pushd ذخیره شده است

RD

حذف دایرکتوری

rdpsign

امضای دیجیتال با فایل پروتکل دسکتاپ از راه دور (rdp.)

recover

بازیابی اطلاعات قابل‌خواندن از دیسک خراب یا معیوب

ReFSUtil

ابزاری است که در ویندوز و ویندوز سرور گنجانده شده است و تلاش می‌کند ولوم‌های ReFS به‌شدت آسیب‌دیده را تشخیص دهد و فایل‌های باقی‌مانده را شناسایی و آن فایل‌ها را در ولوم دیگر کپی کند

REN یا RENAME

تغییر نام یک یا چند فایل. نام دایرکتوری و درایو را نمی‌توان با این دستور تغییر داد

REPLACE

جایگزین‌کردن فایل‌ها

RMDIR

حذف دایرکتوری

ROBOCOPY

ویژگی‌های پیشرفته برای کپی‌کردن فایل‌ها و درخت دایرکتوری

schtasks

دستورها و برنامه‌ها را برای اجرای دوره‌ای یا در زمانی خاص برنامه‌ریزی و وظایف را از برنامه اضافه و حذف می‌کند. همچنین، وظایف را درصورت تقاضا شروع و متوقف می‌کند و وظایف برنامه‌ریزی‌شده را نمایش و تغییر می‌دهد

secedit

با مقایسه پیکربندی امنیتی فعلی شما با الگوهای امنیتی مشخص‌شده، امنیت سیستم را پیکربندی و تجزیه و تحلیل می‌کند

SFC

تمام فایل‌های سیستم محافظت‌شده را اسکن و تأیید و نسخه‌های نادرست را با نسخه‌های صحیح جایگزین می‌کند

serverweroptin

به شما امکان می‌دهد گزارش خطا را روشن کنید

shift

موقعیت پارامترهای بچ را در فایل بچ تغییر می‌دهد

SHUTDOWN

خاموش‌کردن کامپیوتر

Systeminfo

اطلاعات پیکربندی دقیق یک کامپیوتر و سیستم‌عامل آن، ازجمله پیکربندی سیستم‌عامل، اطلاعات امنیتی، شناسه محصول و ویژگی‌های سخت‌افزاری (مانند RAM و فضای دیسک و کارت‌های شبکه) را نمایش می‌دهد

takeown

به ادمین کمک می‌کند تا دسترسی به فایل قبلاً رد‌شده را بازیابی کند و مدیر را مالک فایل قرار دهد. این دستور معمولاً در فایل‌های بچ استفاده می‌شود

TASKKILL

خاتمه‌دادن به تمام فرایندهای در حال اجرا و سرویس‌ها

TASKLIST

نمایش فهرستی از تمام فرایندهای در حال اجرا به‌انضمام سرویس‌ها

time

زمان سیستم را نمایش می‌دهد یا تنظیم می‌کند. اگر بدون پارامتر استفاده شود، زمان فعلی سیستم را نشان می‌دهد و از شما می‌خواهد زمان جدیدی را وارد کنید

title

عنوانی برای پنجره کامند پرامپت ایجاد می‌کند

tree

ساختار دایرکتوری یک مسیر یا دیسک در یک درایو را به‌صورت گرافیکی نمایش می‌دهد. ساختار نمایش‌داده‌شده با این دستور به پارامترهایی بستگی دارد که در خط فرمان مشخص می‌کنید. اگر درایو یا مسیری را مشخص نکنید، این دستور ساختار درختی را نمایش می‌دهد که با دایرکتوری فعلی درایو فعلی شروع می‌شود

typeperf

داده‌های عملکرد را در پنجره فرمان یا در فایل گزارش می‌نویسد. برای توقف باید CTRL+C را فشار دهید

tzutil

ابزار Windows Time Zone را نمایش می‌دهد

VER

شماره نسخه سیستم‌عامل را نمایش می‌دهد

verify

به ابزار کامند پرامپت می‌گوید که آیا فایل‌های شما به‌درستی روی درایو نوشته شده‌اند یا خیر

vol

لیبل ولوم درایو و شماره‌سریال را درصورت وجود نشان می‌دهد. درصورت استفاده بدون پارامتر، اطلاعات درایو فعلی را نمایش می‌دهد

wbadmin

تهیه نسخه پشتیبان و بازیابی از سیستم‌عامل، ولوم‌ها، فایل‌ها، پوشه‌ها و برنامه‌ها ازطریق خط فرمان

Wdsutil

ابزار خط فرمانی است که برای مدیریت سرور Windows Deployment Services استفاده می‌شود

wevtutil

به شما امکان می‌دهد اطلاعات مربوط به گزارش رویدادها و ناشران را بازیابی کنید. همچنین، می‌توانید از این دستور برای نصب و حذف مانیفست‌های رویداد، اجرای کوئری و صادرکردن، بایگانی و پاک‌کردن گزارش‌ها استفاده کنید

where

مکان فایل‌هایی را نشان می‌دهد که با الگوی جست‌وجوی داده‌شده مطابقت دارند

whoami

اطلاعات کاربر و گروه و امتیازات کاربری را نمایش می‌إهد که در‌حال‌حاضر وارد سیستم محلی شده است. درصورت استفاده بدون پارامتر، دامنه فعلی و نام کاربری را نمایش می‌دهد

winrs

Windows Remote Management به شما امکان می‌دهد برنامه ها را از راه دور مدیریت و اجرا کنید

winsat mfmedi

عملکرد رمزگشایی ویدیو (پخش) را با استفاده از چهارچوب Media Foundation اندازه‌گیری می‌کند

wscript

Windows Script Host محیطی را فراهم می‌کند که در آن کاربران می‌توانند اسکریپت‌ها را به زبان‌های مختلفی اجرا کنند که از مدل‌های شیء مختلف برای انجام وظایف استفاده می‌کنند

Xcopy

فایل‌ها و دایرکتوری‌ها ازجمله زیرشاخه‌ها را کپی می‌کند

دستورهای مهم CMD در بحث شبکه

دستور

کارکرد

PING

بررسی اتصال به اینترنت یا شبکه مدنظر

IPCONFIG

اطلاعات آداپتورهای شبکه‌های موجود روی سیستم و جزئیات مربوط به آن‌ها را نشان می‌دهد. مهم‌ترین اطلاعات به‌دست‌آمده از این دستور جزئیات مربوط به بخش آدرس IPv4 و Default Gatewaty در آداپتور شبکه وایرلس و آداپتور شبکه اترنت است

TRACERT

عیب‌یابی مشکلات احتمالی شبکه با ارسال بسته و تلاش برای اتصال به مقصد مدنظر

GETMAC

نمایش مک آدرس برای آداپتورهای شبکه سیستم

NSLOOKUP

یافتن آدرس IP مختص به دامنه

NETSTAT

نمایش آمار کلی و عیب‌یابی و تحلیل شبکه. اتصالات فعال در سیستم از نوع LAN یا درون شبکه یا اتصال در بستر اینترنت را نشان و اطلاعات پورت‌ها را به‌صورت کامل پوشش می‌دهد

NETSH

مشاهده تمام عملیات شبکه‌سازی و تنظیم دقیق آداپتورهای شبکه‌های موجود در سیستم. اجرای این دستور CMD را به حالت Network Shell تغییر می‌دهد

pathping

ارائه اطلاعاتی درباره تأخیر شبکه و اطلاعات مربوط به ارسال و از‌دست‌دادن بسته ازطریق شبکه

pktmon

ابزار عیب‌یابی شبکه به‌صورت Cross-Component و In-Box برای ویندوز است که از آن برای شناسایی بسته ازدست‌رفته و دریافت‌شده و فیلترینگ و شمارش بسته استفاده می‌شود

qappsrv

نمایش فهرستی از تمام سرورهای میزبان جلسه ریموت دسکتاپ در شبکه

***

امیدواریم این مقاله برایتان مفید بوده باشد.

CMD