واکسن زوال عقل چیست و چه زمانی در دسترس عموم مردم قرار می گیرد؟

واکسن ها یقیناً یکی از بزرگترین اختراعات علم پزشکی در تمام دوران هستند. اکنون، محققان به دنبال این هستند که فناوری واکسن را یک قدم جلوتر ببرند تا در برابر بیماری‌های تخریب‌کننده عصبی مانند زوال عقل محافظت کنند. در این گزارش از کارشناسان در مورد آنچه در حال حاضر در دست توسعه است، نحوه عملکرد واکسن زوال عقل و اینکه چقدر سریع ممکن است شاهد در دسترس قرار گرفتن واکسن برای عموم باشیم، پرسیدیم.

کد خبر: ۱۳۰۶۱۲۵

تاریخ: ۰۹ آذر ۱۴۰۱ - ۰۹:۵۳

نگار خلیلی، پایگاه خبری دانا، سرویس سلامت و سبک زندگی؛ زوال عقل یک اصطلاح کلی است که به طیفی از اختلالات اشاره دارد که بر نحوه عملکرد مغز فرد تأثیر می گذارد و باعث علائمی از جمله از دست دادن حافظه، تغییرات رفتاری و مشکل در صحبت کردن و راه رفتن می شود.

شایع ترین نوع زوال عقل، بیماری آلزایمر است که 60 تا 80 درصد موارد زوال عقل را تشکیل می دهد.بیش از 55 میلیون نفر در سراسر جهان به زوال عقل مبتلا هستند که هر سال حدود 10 میلیون مورد اضافه می شود.

برخی از داروهای مورد تایید سازمان غذا و دارو (FDA) برای بیماری آلزایمر وجود دارد که با هدف تغییر پیشرفت بیماری یا کمک به کاهش برخی علائم این بیماری انجام می شود. با این حال، در حال حاضر هیچ درمانی برای بیماری آلزایمر یا بیشتر موارد زوال عقل وجود ندارد.

آیا تولید واکسن زوال عقل ممکن است؟

اکنون محققان در حال بررسی امکان محافظت از فرد در برابر ابتلا به زوال عقل از طریق واکسن هستند. واکسن‌های سنتی، مانند واکسن‌های آنفولانزا و زونا، سیستم ایمنی بدن را برای مبارزه با عفونت‌های ویروسی خاص آموزش می‌دهند.

دکتر دیوید مریل، روانپزشک و مدیر مرکز سلامت مغز گفت : «اهمیت سیستم ایمنی در سیستم عصبی مرکزی مورد توجه قرار می گیرد، هم از نظر ایجاد یک وضعیت بیماری و هم به لحاظ بهبود یا حتی جلوگیری از وقوع یک بیماری، از جمله چیزی به پیچیده و ویرانگر مانند زوال عقل»

او شواهد اخیر را مثال زد که نشان می دهد فردی که واکسن آنفولانزا یا ذات الریه دریافت می کند ممکن است خطر ابتلا به زوال عقل را کاهش دهد.

دکتر مریل ادامه داد: «این مساله این سوال را ایجاد میکند «آیا فعال شدن یا پشتیبانی سیستم ایمنی می‌تواند به جلوگیری از روند ابتلا و پیشرفت زوال عقل یا روند بیماری تخریب عصبی کمک کند؟»

او به ما گفت: «نقطه شروع نظریه‌ها یا فرضیه‌های مربوط به آلزایمر با ایده‌های مربوط به سیستم ایمنی شروع نشد، بلکه به این نتیجه می‌رسد که شاید درمان‌ها می‌توانند و باید شامل کمک یا رسیدگی به عملکرد سیستم ایمنی با افزایش سن باشند.»

واکسن زوال عقل چه می کند؟

واکسن‌ها در برابر اختلالات نورودژنراتیو مانند واکسن‌های زیر واحدی هستند که تنها از بخشی از پاتوژن استفاده می‌کنند و واکسن‌های نوترکیب هستند. با استفاده از فناوری DNA برای افزایش آنتی بادی ها علیه ایمونوژن ترین بخش های پپتیدی.

دکتر اشنایدر، معاون روابط پزشکی و علمی انجمن آلزایمر گفت که این زمان هیجان انگیزی در تحقیقات بیماری آلزایمر است، بیش از 100 درمان بالقوه در مراحل مختلف فرآیند تحقیقاتی آزمایش شده و بسیاری دیگر در حال توسعه هستند.

او توضیح داد: «تحقیقی در مورد ایمن سازی فعال مانند واکسن ها برای "محافظت" افراد از آلزایمر انجام شده است. "اینها واکسن هایی هستند که برای هدف قرار دادن بیولوژی مرتبط با آلزایمر ساخته می شوند."

دکتر آقاجانیان توضیح داد که واکسن‌های زوال عقل پاسخ‌های ایمنی را در برابر مولکول‌های پاتولوژیک مرتبط با زوال عقل در بدن ایجاد می‌کنند، از جمله:

پروتئین های منبع مطمئن بتا آمیلوئید - تجمع سمی این پروتئین ها در مغز اغلب با بیماری آلزایمر مرتبط است.

TauTrusted Source - پروتئینی که به تثبیت ساختار داخلی نورون‌ها در مغز کمک می‌کند. گره خوردن غیر طبیعی پروتئین تاو در مغز با بیماری آلزایمر مرتبط است

منبع مطمئن آلفا سینوکلئین - پروتئینی در نورون‌های مرتبط با بیماری پارکینسون و زوال عقل لوی بدن در صورت تجمع مقادیر زیاد.

دکتر آقاجانیان به مدیکال نیوز تودی توضیح داد: «در بیماری آلزایمر، فرآیندهای زیر در بافت‌های مغز ایجاد می‌شود.

پلاک‌های [بتا آمیلوئید] از پروتئین بتا آمیلوئید تشکیل می‌شوند. در داخل نورون‌های مغز، درهم‌تنیدگی‌های نوروفیبریلاری از پروتئین تاو هیپرفسفریله شده تشکیل می‌شوند. این تجمعات بتا آمیلوئید و پروتئین تاو منجر به تخریب نورون ها و ایجاد فرآیندهای التهابی می شود.

او ادامه داد: سایر عملکردهای شناختی انسان - تفکر، توانایی تمرکز روی یک کار، منطق و غیره - با آنها همراه است. پس از اینکه یک فرد تشخیص بیماری آلزایمر را دریافت می کند، به ندرت موفق می شود بیش از پنج تا هفت سال را در این دنیا سپری کند.

دکتر آقاجانیان گفت که داده های علمی کنونی نشان می دهد که تجمع بتا آمیلوئید ویژگی حیاتی برای شروع بیماری آلزایمر و به دنبال آن تجمع تائو پاتولوژیک و در پایین دست، التهاب، استرس اکسیداتیو و تخریب عصبی است.

واکسن های زوال عقل در حال توسعه

تعدادی از واکسن های زوال عقل در حال حاضر در مراحل مختلف آزمایشات بالینی برای بررسی اثربخشی و ایمنی آنها هستند، از جمله:

یک واکسن بیماری آلزایمر بینی از بیمارستان بریگهام و زنان در بوستون در نوامبر 2021 وارد مرحله آزمایش بالینی فاز 1 شد.

فاز 2 کارآزمایی بالینی برای واکسن بیماری آلزایمر آراکلون بیوتک با هدف قرار دادن بتا آمیلوئید 40 منبع معتبر در حال انجام است.

شرکت بیودارویی AC Immune SA مستقر در سوئیس، یک واکسن با هدف تاو برای بیماری آلزایمر در فاز 1B/2A کارآزمایی بالینی دارد.

در اوایل سال جاری، شرکت داروسازی Vaxxinity اعلام کرد که برای واکسن ایمونوتراپی بیماری آلزایمر، نام منبع مورد اعتماد FDA را دریافت کرده است. نامزد واکسن، UB-311، آزمایشات بالینی فاز 1 و 2A را تکمیل کرده است و انتظار می رود فاز 2B در اواخر سال 2022 آغاز شود.

دکتر اشنایدر گزارش داد که برنامه انجمن آلزایمر در حال حاضر بودجه یک آزمایش بالینی فاز اولیه را برای آزمایش استفاده از واکسن برای کاهش التهاب مغز در افراد مبتلا به بیماری آلزایمر اولیه تامین می کند. او اظهار داشت که انتظار می رود این آزمایش در پاییز 2023 نهایی شود. دکتر آقاجانیان بخشی از تیمی در موسسه پزشکی مولکولی (IMM) است که واکسنی را برای بیماری آلزایمر ایجاد می کند.

او توضیح داد: «هدف ما ایجاد یک واکسن ایمنی‌زا بود که می‌تواند سطح کافی از آنتی‌بادی‌ها را در اطراف همه سالمندان واکسینه‌شده بدون نقص شناختی با ایمنی و تأخیر/ توقف شروع بیماری آلزایمر، القا کند.»

ما یک نوع منحصربفرد از واکسن را بر اساس فناوری پلتفرم جهانی MultiTEP که در IMM توسعه داده ایم. این پلتفرم حافظه و سلول‌های کمکی ساده را تحریک می‌کند، که به نوبه خود سلول‌های B را برای تولید آنتی‌بادی با سرعتی بسیار بالاتر - تا 10 برابر - نسبت به واکسن‌هایی که در حال حاضر در آزمایش‌های بالینی استفاده می‌شوند، فعال می‌کنند. با تعداد زیادی آنتی بادی تولید شده، هدف جلوگیری/سرکوب تجمع [بتا آمیلوئید] و/یا تاو و توقف یا حداقل به تاخیر انداختن شروع بیماری است.

چه زمانی واکسن زوال عقل در دسترس خواهد بود؟

دکتر مریل پیش بینی کرد که مدتی طول می کشد تا واکسنی در دسترس عموم قرار گیرد.

او خاطرنشان کرد: «هنوز سال‌ها طول می‌کشد تا هر واکسنی بتواند از فرآیند توسعه، موانع نظارتی و مراحل آزمایش‌های بالینی عبور کند».

دکتر اشنایدر :« مطالعات تا به امروز بسیار کوچک یا روی موش ها بوده است.»

او توصیه کرد:« پیش از اینکه بتوانیم در مورد سودمندی بالقوه واکسن برای محافظت در برابر یا درمان آلزایمر اظهار نظر کنیم، تحقیقات بیشتری در جمعیت‌های بزرگ و متنوع انسانی مورد نیاز است.»

علاوه بر این، دکتر مریل گفت که افراد ممکن است بسته به مدت زمانی که فرآیند واکسیناسیون ممکن است طول بکشد، نسبت به واکسن زوال عقل تردید داشته باشند.

او توضیح داد: «اگر به آزمایش‌های مرحله اولیه نگاه کنید، زمان‌بندی یا دوز واکسن‌ها می‌تواند کاملاً متغیر باشد. در مفهوم، ممکن است فقط به یک دوز واکسن امیدوار باشید و از شما محافظت شود، اما واقعیت ممکن است یک سری طول بکشد. واکسن ماهیانه برای یک سال یک طرح است.

سوال اینجاست که مردم چقدر علاقه مند به دریافت واکسن زوال عقل خواهند بود؟ واضح است که اگر واقعاً شما را از ابتلا به آلزایمر محافظت می‌کند و از ابتلا به آن جلوگیری می‌کند، مردم در صف مصرف آن قرار می‌گیرند و بسیار علاقه مند می‌شوند.

آیا واکسن های زوال عقل واقعاً کار می کنند؟

دکتر کارل هروپ، استاد نوروبیولوژی در دانشکده پزشکی دانشگاه پیتسبورگ به MNT گفت واکسن‌های زوال عقل تلاش می‌کنند تا از قدرت سیستم ایمنی برای مبارزه با بیولوژی زوال عقل استفاده کنند و همگی بر این فرضیه هستند که رسوبات پروتئین‌های تا شده نادرست - آمیلوئید، تاو و سایرین - علت اصلی بیماری هستند.

او توضیح داد: «واکسن‌ها، اگرچه در استراتژی‌هایشان متفاوت هستند، اما همگی مبتنی بر استفاده از آنتی‌بادی‌هایی برای رسوب‌ها برای تخلیه و یا حذف آن‌ها هستند.

دکتر هروپ گفت: « خبر بد این است که با وجود این موفقیت بیوشیمیایی، هیچ مزیت بالینی معنی‌داری برای درمان‌ها وجود ندارد. در واقع در برخی کارآزمایی‌ها، افرادی که از این دارو استفاده می‌کردند در واقع بدتر از افرادی که دارونما مصرف می‌کردند، عمل کردند. بسیاری از ما، از جمله من، مدت‌هاست که استدلال کرده‌ایم که فرضیه زوال عقل ناشی از کل بر پایه‌های متزلزلی استوار است.»

دکتر هروپ اضافه کرد. ترجیح می‌دهم اشتباه کنم و یک درمان مفید برای بیماری آلزایمر داشته باشم تا اینکه درست بگویم و مجبور باشم میلیون‌ها نفر همچنان در رنج باشند، اما نتایج شگفت‌انگیز نبود.»

دکتر هروپ گفت که به نظر او تنها سوال مهم در مورد واکسن یا درمان زوال عقل این است که آیا درمان علائم بالینی بیماری - زوال شناختی و علائم رفتاری - را کاهش می دهد یا متوقف می کند؟

او ادامه داد: «پیش‌بینی می‌کنم که هیچ یک از این درمان‌ها به طور معناداری روند بیماری را تغییر نمی‌دهد. متأسفانه، از آنجایی که صنعت بیشتر منابع خود را در این رویکردها ریخته و سایر روش‌های تحقیق را نادیده می‌گیرد یا حتی گاهی اوقات سرکوب می‌کند، سال‌ها طول می‌کشد تا هر گونه درمان معناداری در دسترس باشد. در حال حاضر، بهترین رویکردها غیردارویی هستند.»