افزایش خرید نفت ایران توسط چینی‌ها

طبق گفته عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران، در یک سال اخیر خرید نفت توسط چین از ایران افزایش یافته است.

کد خبر: ۱۳۰۶۷۸۹

تاریخ: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ - ۰۸:۵۱

به گزارش پایگاه خبری دانا، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران با اعلام اینکه در یک سال اخیر خرید نفت توسط چین از ایران افزایش یافته است، گفت: طی سال‌های گذشته روابط ایران و چین به گونه‌ای پیش رفته که توانسته منافع دو کشور را تامین کند.

فریال مستوفی با بیان اینکه هر کشوری باید بتواند بنا بر منافع خود ارتباطات با کشور‌های دیگر را تسهیل کند، اظهار کرد: باید توسعه روابط با شرق و غرب را در دستور کار قرار داد، زیرا روابط مناسب و گسترش آن با تمام جهان به ویژه کشور‌هایی که در رتبه‌های نخست اقتصادی هستند، نیاز است.

وی با اشاره به مثبت بودن عضویت در پیمان شانگ‌های در توسعه روابط اقتصادی به ویژه با چین، افزود: نمی‌توان نقش چین در اقتصاد دنیا را نادیده گرفت و گسترش ارتباطات بین‌المللی با این کشور بسیار مورد اهمیت است که با توافقات برد - برد برای هر دو کشور منفعت به همراه خواهد داشت.

رییس مرکز خدمات سرمایه‌گذاری اتاق تهران با اشاره به روابط اقتصادی ایران و چین، تصریح کرد: با وجود تمام توسعه و گسترش روابطی که میان دو کشور رخ داده است، اما نباید وابستگی زیادی وجود داشته باشد؛ بلکه روابط اقتصادی و تجاری متعادل می‌تواند منافع ایران را تامین کند و مانع اجبار در اهدای امتیازات غیرمعمول خواهد شد.

وی با اشاره به اینکه چین، کشوری با نیاز به تامین انرژی است، خاطرنشان کرد: ایران به عنوان چهارمین کشور دارنده منابع انرژی از مبادی مهم برای این کشور محسوب می‌شود و در یک سال اخیر چین خرید نفت از ایران را نسبت به چند سال گذشته افزایش داده است.

مستوفی با بیان اینکه صادرات انرژی ایران در این بخش به چین افزایش داشته است، تصریح کرد: در این برهه نسبت به چندین سال قبل فروش نفت ایران به چین افزایش داشته است.

وی با تاکید بر اینکه باید اقتصاد ایران را به سمتی ببریم که در جهان حرفی برای گفتن داشته باشد، اظهار داشت: با سیاست‌گذاری‌های مناسب مانند سرمایه‌گذاری در بخش گاز می‌توان توسعه تجارت و در پی آن روابط را گسترش داد.

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران تاکید کرد: در زمان اوج تحریم‌ها روابط ایران و چین با در نظر گرفتن منفعت دو طرفه تا حدی برقرار بود و همان‌طور که ما از این تجارت منفعت برده، این کشور نیز منافع صنعتی خود را در ایران تامین کرد.

نقش حیاتی اوپک پلاس در ثبات بازار نفت

هیثم الغیص در سالروز انعقاد توافق اوپک پلاس اعلام کرد: توافق اوپک پلاس با گذشت ۶ سال پس از شکل‌گیری همچنان نقش حیاتی در پایداری و گسترش بازار جهانی نفت ایفا می‌کند که امری ضروری برای رشد و توسعه و همچنین جذب سرمایه به منظور تامین امنیت انرژی است.

به گزارش تاس، دبیر کل اوپک گفت: بیانیه همکاری ائتلاف اوپک پلاس، یک چارچوب مشارکت بی‌سابقه میان ۲۳ کشور تولید کننده نفت در جهان است که بر پایه اعتماد، احترام متقابل و گفت‌وکو شکل گرفته است. این توافق به دنبال یک ثبات پایدار در بازار نفت از طریق مشارکت و گفتگو است و این به سود تولیدکنندگان، مصرف‌کنندگان، سرمایه‌گذاران و اقتصاد جهانی است.

وی افزود: پس از فشار‌های شدیدی که در دوران همه‌گیری کرونا به بازار جهانی نفت وارد شد، تعهد اعضای اوپک پلاس در ایجاد ثبات با تلاش برای بازگشت بازار به شرایط پیش از همه‌گیری، بار دیگر به اثبات رسید.

در تاریخ ۳۰ نوامبر ۲۰۱۶ (۱۰ آذر ۱۳۹۵) در وین، اعضای اوپک بر کاهش ۱.۲ میلیون بشکه در روز توافق کردند و ۱۰ روز بعد در تاریخ ۱۰ دسامبر (۲۰ آذرماه ۱۳۹۵)، ۱۱ کشور غیر عضو از جمله روسیه، جمهوری آذربایجان، بحرین، برونئی، قزاقستان، مالزی، مکزیک، عمان، سودان، گینه استوایی (در سال ۲۰۱۷ به اوپک پیوستند) و سودان جنوبی نیز به این توافق پیوستند.

اکتبر امسال (مهر/آبان)، اعضای ائتلاف اوپک پلاس برای ادامه همکاری تا پایان ۲۰۲۳ موافقت کردند.

دولت رئیسی از درآمدهای نفتی و گمرکی رودست خورد

هر چند ادعاهای غیررسمی درباره میزان تحقق برخی از بخش‌های بودجه ۱۴۰۱ مطرح شده، اما تا کنون میزان تحقق جزئیات بودجه در یک گزارش رسمی منعکس نشده بود. گزارش جدید مرکز پژوهش‌های مجلس که تحقق کلی چند بخش اصلی بودجه را نمایش داده، نشان می‌دهد کمتر از سه‌چهارم بودجه پیش‌بینی‌شده برای نیمه اول سال، محقق شده است.

همان‌طور که جدول بالا نشان می‌دهد، ۷۳ درصد از منابع و ۷۴ درصد از مصارف عمومی بودجه تحقق یافته است. بالاترین درصد تحقق در بخش درآمدها را درآمدهای مالیاتی و واگذاری اوراق مالی تشکیل می‌دهند که دومی نوعی استقراض محسوب می‌شود و بر خلاف اولی جزو منابع پایدار نیست.

شکاف درآمد نفتی بودجه با واقعیت

اما شکاف بزرگی در پیش‌بینی سایر درآمدها و مقدار واقعی‌شان در شش‌ماهه ۱۴۰۱ مشاهده می‌شود. شکافی که خبر از کسری‌های پنهان در بودجه ۱۴۰۱ می‌دهد که حالا آشکارتر شده است. از ۲۵۰ همت (هزار میلیارد تومان) که برای سهم دولت از درآمد نفتی در نظر گرفته شده بوده، تنها ۱۴۱ همت نصیب دولت شده است. قیمت مفروض نفت در زمان تدوین بودجه، ۷۰ دلار بوده، اما طی شش‌ماه ابتدایی سال قیمت جهانی نفت از این عدد بالاتر بوده است. بنابراین مشخص است که این تحقق ۵۶ درصدی درآمد نفتی به معنای بیش‌برآورد بالای دولت و مجلس در زمینه مقدار فروش نفت بوده و نه قیمت آن. به طوری که مشخصاً میزان فروش نفت دولت از یک میلیون و چهارصد هزار بشکه که در بودجه پیش‌بینی شده بوده، بسیار کمتر شده است.

چرا درآمد گمرکی دولت بسیار کمتر از مقادیر بودجه شد؟

تحقق ۳۲ درصدی درآمدهای گمرکی از دیگر نکات تکان‌دهنده در گزارش عملکرد بودجه سال جاری است. مرکز پژوهش‌ها علت آن را دو مورد اصلی ذکر کرده است؛ یکی کاهش نرخ تعرفه گمرکی کالاهای وارداتی دولت در ابتدای سال ۱۴۰۱ و دیگری، عدم صدور مجوز واردات خودرو. البته درآمد گمرکی بر خلاف درآمد مالیاتی روش مناسبی برای کسب درآمد دولت در اقتصاد حساب نمی‌شود و حرکت به سمت افزایش سهم پایدار مالیات و کاهش تعرفه‌های گمرکی اقدام مناسبی می‌توانست باشد. اما در حال حاضر نه به شکل اصلاح ساختار درآمدی دولت، بلکه به صورت کسری درآمدی‌اش ظاهر شده است. نکته مهم دیگر عملکرد بودجه این است که میزان فروش شرکت‌های دولتی نزدیک به صفر بوده و دولت از این راه برای کسب درآمد استفاده‌ای نکرده است.

دولت از کدام مخارجش زده است؟

طبیعتاً تمام کمبود درآمد دولت به کسری تبدیل نمی‌شود، بلکه دولت می‌کوشد با کاهش هزینه‌هایش نسبت به بودجه، از کسری خود بکاهد. بخش بزرگی از مخارج دولت، یعنی ۲۹۷ همت از ۷۱۰ همت بودجه به حقوق کارکنان مربوط بوده و ۱۰۸ همت هم به صندوق‌های بازنشستگی لشکری و کشوری اختصاص یافته بوده است. کم‌کردن این مخارج برای دولت بسیار دشوار است. بنابراین در نهایت این هزینه‌های سرمایه‌گذاری دولت است که قربانی می‌شود؛ جدول بالا نشان می‌دهد تنها ۲۷ درصد از ۱۳۲ همتی که برای بخش تملک دارایی‌های سرمایه‌ای در نظر گرفته شده بوده، واقعاً صرف شده است. این کاهش سرمایه‌گذاری دولت در سال‌هایی که به طور کلی وضعیت سرمایه‌گذاری در کشور وخیم است، پیامدهای منفی دارد اما با توجه به درآمدهای پایین دولت در شرایط تحریمی و ضعف ساختار مالیاتی، تبدیل به اتفاقی اجتناب‌ناپذیر شده است.

همکاری ایران و روسیه در حوزه اکتشاف

مهدی فکور ، با بیان اینکه درحال حاضر با کشور روسیه درحال همکاری در حوزه اکتشاف هستیم، اظهار کرد: با دانشگاه  ملی مسکو کار مشترکی را در حوزه پژوهشی و عملیاتی انجام می‌دهیم، باتوجه به اینکه حیطه فعالیت ما در حوزه اکتشاف است و در بخش تولید فعال نیستیم، بسترهای اکتشافی را مورد تحقیق قرار داده‌ایم.

وی افزود: در کارهای عملیاتی که در ابعاد اکتشاف باشد وارد قرارداد و مذاکره می‌شویم، در این راستا نیز با شرکت ژئوکام روسیه یک کار مطالعاتی را روی یکی از بلوک‌ها انجام می‌دهیم، علاوه‌بر این با کشور چین نیز به همین ترتیب، کارهای مطالعاتی را در حال انجام هستیم.

مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران با اشاره به اقدام مشترک پژوهشی و مطالعاتی ایران با دانشگاه ملی مسکو، گفت: روی یکی از دانش‌های اکتشافی در حال تحقیق هستیم، دانش بیشتر از سوی ایران و تجهیزات آزمایشگاهی از سمت مسکو تامین می‌شود یعنی یک همکاری دو جانبه را پیش می‌بریم، باید توجه داشت که فعالان این صنعت در ایران در حوزه دانش حرف‌های زیادی برای گفتن در دنیا دارند.

فکور ادامه داد: کشور روسیه نیز از این همکاری استقبال می‌کند و خواهان دریافت دانش ایران در این حوزه هستند، چراکه یاد می‌گیرند که در بحث اکتشافی از دانش روز استفاده کنند.

وی با تاکید بر اینکه در دشت آبادان این مساله وارد مرحله عملیاتی شده است و نتیجه کار همکاری با روسیه در دشت آبادان مورد استفاده قرار می‌گیرد، گفت: ایران در این حوزه فعال است، اقداماتی خوبی انجام می‌شود و می‌توانیم با توسعه همکاری‌ها شاهد اتفاقات مثبت بیشتری نیز در این عرصه باشیم.

تکلیف تمام میدان‌های مشترک مشخص شد

ایران در همه سال‌های پس از انقلاب غیر از دوران جنگ، هر سال کشف جدیدی داشته و در این مدت در مجموع ۷۳ میدان مشتمل بر ۳۶ میدان نفتی و ۳۷ میدان گازی کشف شده که از این میان، بخش زیادی میدان مرزی و مشترک بوده‌اند، همچنین ایران با در اختیار داشتن حداقل ۲۸ میدان مشترک، شامل ۱۸ میدان نفتی، چهار میدان گازی و شش میدان نفت و گاز با کشورهای همسایه، از معدود کشورهای جهان با این تعداد ساختار مشترک است.

از این ۲۸ میدان، ایران با عراق ۱۲ حوزه مشترک، با امارات هفت هفت مخزن مشترک، با قطر و عمان هرکدام دو مخزن مشترک و با عربستان، کویت و ترکمنستان هرکدام یک مخزن مشترک دارد و به عبارتی حدود ۵۰ درصد ذخایر گاز طبیعی ایران در مخازن مشترک است.

در این میان میادین مشترک غرب کارون در حوزه نفت و میدان مشترک پارس جنوبی در زمینه گاز اهمیت بیشتری دارد. میادین غرب کارون جزو جوان‌ترین میادین نفتی ایران به شمار می‌روند. این میادین که پنج میدان آزادگان شمالی، آزادگان جنوبی، یاران شمالی، یاران جنوبی و یادآوران را شامل می‌شود در مجموع ۶۴ میلیارد بشکه نفت درجا دارد. علاوه بر وسعت و بزرگی این میادین، نکته‌ای که برداشت حداکثری نفت از میادین مشترک غرب کارون را با اهمیت کرده، مشترک بودن آن با کشور همسایه است.

میدان مشترک پارس جنوبی نیز که در بستر خلیج فارس و مرز مشترک ایران و قطر قرار دارد،  بزرگترین میدان گازی جهان است. مجموع ذخایر گازی این میدان ۳۹ تریلیون متر مکعب و ذخایر میعانات گازی آن نیز ۵۶ میلیارد بشکه است. از این میزان سهم ایران در بخش گاز آن ۱۴ تریلیون متر مکعب و در میعانات گازی ۱۸ میلیارد بشکه برآورد می شود که معادل ۸ درصد از کل گاز جهان است.

محسن خجسته‌مهر، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران به تازگی از تعیین تکلیف تمام میدان‌های مشترک در دولت سیزدهم خبر داد و گفت: مهم‌ترین اقدام‌ها در میدان مشترک پارس جنوبی، افزایش تولید در ۳۷ سکوی این میدان بود و طرح پایلوت فشارافزایی در این میدان نیز دنبال می‌شود، مرکاپتان‌زدایی فاز ۲ و ۳ پارس جنوبی نیز انجام شد و دو ردیف پالایشگاهی در فاز ۱۴ یکی سال گذشته و یکی حدود یک ماه پیش راه‌اندازی شد و توانستیم اولین نیروگاه سیکل ترکیبی و گوی شناور را در این میدان بهره‌برداری کردیم.

به گفته وی، تکمیل فاز نخست اسکله صادراتی سیراف، احداث و تعمیر خط لوله فاز ۱۶ پارس جنوبی که الان ۷۸ کیلومتر به اتمام رسیده است، فاز ۱۱ که مراحل انتهایی حفاری خود را در سپری می‌کند، از دیگر فعالیت‌های انجام شده در این میدان بود، اجرای موفقیت‌آمیز سکوی ۱۲c که کاری جدید و قابل تحسین است. خوشبختانه اقدام انجام شد و به‌زودی کار نصب انجام می‌شود.

مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران درباره فاز ۱۳ پارس‌جنوبی اظهار کرد: کار این فاز از سال ۹۴ معطل مانده بود و ۷۰ حلقه چاه را در دست حفاری داریم که ۳۵ حلقه جدید است و ۳۵ حلقه نیز باید تکمیل شود، همچنین اسیدکاری ۴۰۰ حلقه چاه را آغاز کردیم که ۱۴ مورد با موفقیت انجام شده است.

خجسته‌مهر در مورد میدان آزادگان نیز توضیح داد: مهم‌ترین اقدامی که در سال گذشته انجام دادیم این بود که ۲۷ حلقه چاه جدید را وارد مدار تولید کنیم و برای این منظور ۷۰ درصد ناوگان حفاری را در بزرگ‌ترین میدان مشترک افزایش دادیم، یعنی هفت دکل را به ۱۲ دکل تبدیل کردیم و تولید را از ۸۷ هزار بشکه در روز به ۱۱۵ هزار بشکه رساندیم و ۱۳۲ حلقه چاه تحویل شرکت اروندان دادیم. در میدان‌های آزادگان شمالی و جنوبی فعالیت‌های ازدیاد برداشت از جمله گس لیفت در حال انجام است و در همین حال انعقاد یک تفاهم‌نامه برای توسعه یکپارچه آزادگان را با موفقیت سپری کردیم، موضوعی که شاید آن روزها کسی باور نمی‌کرد ولی خوشبختانه شرکت تشکیل شده و در حال حاضر ۱۶ همت آورده دارد و اگر وزیر نفت مجوز بدهد تا دو هفته آینده به‌صورت رسمی شرکت دشت آزادگان اروند کار خود را آغاز می‌کند.

وی ادامه داد: توسعه میدان چنگوله را اخیراً شروع کردیم و یادآوران نیز با چهار میلیارد دلار آغاز شد، میدان‌های آبان و پایدار غرب نیز کارشان در حال انجام است و میدان بلال نیز عملیات اجرایی آن برای نخستین‌بار آغاز شد، توسعه میدان اسفندیار در هیئت مدیره مصوب شد و فرزاد بی با مپنا قرارداد بستیم و در مجموع تمام میدان‌های مشترک تعیین تکلیف شدند، ضمن آنکه برای توسعه دو میدان مستقل نیز قرارداد بستیم که شامل شادگان و کوپال می‌شود، در مجموع برای ۲۵ میدان نفتی و گازی با اعتبار ۷۷ میلیارد دلار تفاهم‌نامه داشتیم که ۴۰ میلیارد دلار مربوط به تفاهم با گس‌پروم روسیه است.

اصولا رقابت در برداشت منابع نفت یا گاز از میدان‌های مشترک باعث شده است که این میدان‌ها نسبت به میدان‌های نفتی درون کشور در اولویت بهره‌برداری قرار گیرد. ایران با کشورهای همسایه یعنی عراق، کویت، عربستان، قطر، امارات، عمان و ترکمنستان دارای میدان‌های مشترک نفت و گاز در حوزه خشکی و دریاست. برداشت از این میدان‌های مشترک نفتی تابع قوانین و مقررات خطوط مرزی نیست و هرکدام از شرکا که بتوانند زودتر منابع را برداشت کنند، پیروز میدان مشترک هستند، عملکرد ایران در این بخش کارنامه خوبی را همراه داشته است و انتظار می‌رود که سیاست‌های دولت روی همین مدار پیش برود و بتوانیم شاهد موفقیت‌های بیشتر در این عرصه باشیم.