رویت‌پذیری دستاوردهای دانشمندان ایرانی با نمایه‌شدن نشریات در پایگاه‌های بین‌المللی

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برای افزایش رویت‌پذیری دستاوردهای دانشمندان ایرانی و مطرح شدن آنها در مجامع علمی جهانی با تلاش و رعایت استانداردها طی یک سال ۱۸ عنوان نشریه جدید را در پایگاه نمایه‌سازی اسکوپوس نمایه کرده است.

کد خبر: ۱۳۱۲۴۹۳

تاریخ: ۱۲ فروردين ۱۴۰۲ - ۱۳:۰۴

به گزارش پایگاه خبری دانا، «استحکام درونی ملت ایران» مهم‌ترین گزاره‌ای بود که رهبر انقلاب در دیدار نوروزی امسال در حرم امام رضا (علیه السلام) تبیین و موشکافی کردند، به قرار یک سنت دیرینه سخنرانی سال نو در مشهد مقدس و سخنرانی در سالگرد ارتحال امام (ره) ذیل مجموعه بیانات جمع‌بندی و ناظر به چشم انداز کلی حرکت ملت ایران است که به رسم هرسال این بار هم در اولین روز بهار ۱۴۰۲ توسط رهبر حکیم انقلاب ترسیم شد.

یکی از نکات کلیدی دیدار نوروزی سال جدید برشمردن نشانه‌های این استحکام درونی بود که رهبر انقلاب در این زمینه به پیشرفت‌های بزرگ ملّت ایران اشاره کردند و گفتند که «نمیخواهند بگذارند این حرفها تکرار بشود. دشمن از تکرار این حرفها، از بیان این حرفها بشدّت ناراحت و ناراضی است امّا واقعیّت است. ما پیشرفتهایی پیدا کرده‌ایم که همه‌ این پیشرفتها در دوران تحریم بود، در دوران محاصره‌ی اقتصادی بود».

ایشان مانند همیشه پیشرفت در زمینه علم و فناوری را یکی از مصادیق اصلی این پیشرفت با وجود تحریم‌ها دانسته و فرمودند «در چنین شرایطی ملّت ایران پیشرفت پیدا کرد. در حوزه‌ی علم پیشرفت پیدا کرد، در حوزه‌ی فنّاوری پیشرفت پیدا کرد، در بعضی از حوزه‌های علمی در ردیفهای اوّل دنیا قرار گرفت؛ یک جا جزو پنج کشور اوّل دنیا، یک جا جزو ده کشور اوّل دنیا، یک جا جزو سه کشور اوّل دنیا؛ در بین دویست کشور. پیشرفتهای علمی ما، پیشرفتهای فنّاوری ما این‌جوری است؛ در نانو، در زیست‌فنّاوری، در بخشهای مختلف؛ در بخش سلامت، پیشرفتهای ایران از بسیاری از کشورهای پیشرفته‌ی دنیا بهتر بوده؛ در قضیّه‌ی کرونا این قضیّه خودش را نشان داد؛ در بخش هسته‌ای، در بخش هوافضا، در بخش دفاعی؛ که این [پیشرفت] بخش دفاعی را همه‌ی آنها دارند میگویند و اعتراف میکنند؛ برای اینکه بتوانند یک آتویی علیه جمهوری اسلامی درست کنند، اعتراف میکنند که ایران از لحاظ دفاعی، از لحاظ تسلیحات جلو رفته. در بخش زیست‌فنّاوری، پیشرفت فراوان [داشته‌ایم]. دنیا ما را تحسین کرد، دانشمندانِ دنیا دانشمندانِ ما را تحسین کردند، دانشمندان جوان ما را تحسین کردند».

تلاش برای افزایش نشریات نمایه‌شده در اسکوپوس

مقامات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و معاون پژوهشی وزارتخانه بارها بر افزایش رویت‌پذیری دستاوردهای دانشمندان ایرانی تاکید کرده‌اند. پیمان صالحی اخیرا در این مورد گفت: این مهم در مباحث علمی یا دانشگاهی فرآیندی است که در آن یک موجودیت دانشگاهی در زیست بوم علم و پژوهش برای جوامع علمی یا جامعه یافتنی و دست یافتنی می شود.

معاون پژوهشی وزارت علوم ادامه داد: لایه‌های رویت پذیری در آثار پژوهشی، نشریات، موسسات، پژوهشگران و کنشگران زیست بوم علم و پژوهش و در نهایت برای نشان دادن توان علمی و برآوردن هدف های سیاسی در زمینه رقابت پذیری کشورها اهمیت دارد. با افزایش رویت پذیری در تعاملات علمی بین المللی اثربخشی مناسبی خواهیم داشت.

بر اساس آخرین آمار پایگاه‌های نشریات علمی دفتر سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی امور پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، هزار و ۴۵۲ عنوان مجله علمی در کشور منتشر می‌شود و از کل عناوین مزبور ۲۸۹ مجله در پایگاه اسکوپوس و ۶۷ مجله در پایگاه اطلاع‌رسانی وب آو ساینس/ web of science نمایه شده است.

یکی از راه‌های رویت‌پذیری انتشار مقالات بیشتر از دانشمندان حوزه‌های مختلف ایران در نشریات مطرح بین‌المللی و وزارت علوم برای تخقق این امر تلاش کرده است. بر همین اساس به گفته صالحی از ابتدای نمایه‌سازی نشریات علمی ایران در این پایگاه طی قریب به دو دهه، ۱۰۱ عنوان نشریه نمایه شده این درحالی است که تنها در مدت یک سال اخیر ۱۸ عنوان از نشریات کشورمان در این پایگاه بارگذاری شده‌ است.

وی  در مورد تلاش برای نمایه‌سازی نشریات علمی زیرنظر وزارتخانه در نمایه‌های معتبر بین‌المللی گفت: از آغاز روند نمایه‌سازی مجلات در وزارت علوم (حدودا دو دهه قبل) ۱۰۱ نشریه علمی زیر نظر وزارتخانه در پایگاه استنادی اسکوپوس نمایه شده‌ بودند.

صالحی در مورد تدابیر تشویقی برای این امر توضیح داد: در صورت نمایه شدن مجله در اسکوپوس تا دو پایه تشویقی برای مدیرمسئول یا سردبیر مجله که عضو هیات علمی هم باشد، لحاظ می‌شود همچنین مبلغ ۱۰۰ میلیون تو.مان به دانشگاه یا انجمن ناشر مجله کمک نقدی شده است.

به گفته صالحی، معاونت پژوهشی وزارت علوم همچنین برای تقویت زیرساخت‌ها، داوری‌ها، ویرایش و بهبود روند نشر مجلات آموزش‌های تخصصی را برای منتشرکنندگان مجلات از سال گذشته برگزار کرده است.