دانستنی های حقوقی

تمکین در روابط زناشویی به چه معناست؟

با جاری شدن خطبه عقد و واقع شدن نکاح و ازدواج، حقوق و تکالیفی برای زن و شوهر ایجاد میشود که قانون آنها را به انجام آن ها مکلف و موظف می کند.

کد خبر: ۱۳۱۴۴۱۸

تاریخ: ۰۴ شهريور ۱۴۰۲ - ۱۴:۴۶

به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی دانا دانستنی های حقوقی عمومی یکی از اصلی ترین اطلاعاتی است که فرد باید به آن مسلط باشد.

خداوند متعال در آیه 21 سوره روم اساس و بنیان خانواده را آرامش، انس، رأفت و مهربانی می داند اما برای روزهای اختلاف و نامهربانی نیز تدبیری اندیشیده و مرز روشن حقوق و تکالیف را تعیین کرده و برای آن ضمنانت های اجرایی نیز قرار داده است.

در متون فقهی و قانونی یکی از اصلی ترین تکالیف و وظایف زن در برابر شوهر خود، تمکین ذکر شده است.

در واقع تمکین از حقوق واجب شوهر بر همسر و همینطور از شروط وجوب پرداخت نفقه برای مرد است و میتوان چنین برداشت کرد که اگر زنی از شوهر خود تمکین نکند نفقه ای به وی تعلق نمیگیرد.

در عرف از واژه ی تمکین غالبا برای زنان استفاده میشود به این معنا که زن موظف است در مقابل شوهر خود به مجموعه ای از وظایف پایبند باشد و حقوق شوهر خود را رعایت نماید. این در حالی است که محدود کردن تمکین در رابطه با زنان صحیح نیست چرا که مردان هم در رابطه با همسر خویش وظایفی دارند و موظف به رعایت آنها در حق همسر خودشان هستند.

اگر هریک از زوجین وظیفه خود را به درستی ایفا نکنند برای دیگری حقی به وجود خواهد آمد که با استناد به آن میتواند به صورت قانونی آن را مطالبه کند.

مطابق قانون، تمکین شامل دو نوع تمکین عام و خاص است. تمکین عام در اصطلاح حقوقی به معنای اطاعت از مرد در امور زندگی می باشد . مانند سکونت در منزلی که شوهر انتخاب کرده ، عدم خروج از منزل بدون اجازه از شوهر و حسن معاشرت با شوهر که عبارتست از خوش رفتاری با شوهر و رعایت نظافت و آرایش خود برای شوهر ؛ به نحوی که زمان ، مکان و شرایط خانوادگی به آنها اجازه داده است .

تمکین عام به این معناست که زن در امور خانوادگی موظف به اطاعت از همسر خود است و تمکین خاص مقصود از تمکین خاص رابطه زناشویی میان زن و شوهر می باشد و زن نباید جز در مواردی که مانعی معقول و موجه و منطقی وجود دارد از برقراری رابطه جنسی و زناشویی با مرد امتناع کند.

وظیفه تمکین بر عهده ی طرفین است و زن در صورتی که بدون داشتن عذر موجه از تکلیف خود سرباز زند از نفقه محروم خواهد شد و همچنین در صورتی که شزایط نشوز مرد ثابت شود زوجه میتواند به دلیل عسر و حرج درخواست طلاق دهد. از دیگر آثار عدم تمکین زوجه طلاق از طرف زوج یا گرفتن اجازه ازدواج مجدد برای او از دادگاه میباشد.

باید به این نکته توجه نمود که کسی که ادعای عدم تمکین مینماید باید آن را اثبات کند به این صورت که مرد با مراجعه به دادگاه خانواده و تقدیم دادخواست الزام به تمکین و پس از احراز عدم تمکین از سوی دادگاه میتواند از حق تمکین خود استفاده نماید و نفقه زوجه را نپردازد. و همچنین زن اگردر شرایط عسر و حرج قرار گیرد و قادر به ادامه زندگی مشترک نباشد میتواند با مراجعه به دادگاه درخواست طلاق بدهد و در صورت عدم پرداخت نفقه از سوی مرد او را مورد تعقیب کیفری قرار دهد.

در مواردی زوجه مجاز به عدم تمکین میباشد که از جمله آنها میتوان به بیماری خطرناک و واگیردار شوهر، بیماری و ناتوانی زن، وجود عذر شرعی برای زن ، انجام واجبات مانند ایام روزه در ماه رمضان اشاره نمود.