۲۹ شهریور؛ در تاریخ چه گذشت؟

امروز ۲۹ شهریور برابر با ۲۰ سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است.

کد خبر: ۱۳۱۴۶۷۷

تاریخ: ۲۹ شهريور ۱۴۰۲ - ۰۸:۳۵

امروز ۲۹ شهریور برابر با ۲۰ سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویدادها:

۳۵۶ پیش از میلاد - زادروز اسکندر مقدونی

زادروز اسکندر مقدونی را بیستم سپتامبر در سال ۳۵۶ پیش از میلاد به دست داده اند. وی در ۲۰ سالگی در پی ترور پدرش فیلیپ دوم که موفق به تصرف همه کشور ـ شهرهای یونان شده بود جانشین او گردید.

اسکندر که در نوجوانی شاگرد ارسطو بود و به دست او یک مرد «اندیشه و عمل» شده بود، در منطقه خود در ۱۶ سالگی یک سوار جنگی بنام بشمار می رفت. وی تا ۳۲ سالگی که در بابل (عراق جنوبی) درگذشت تمامی خاورمیانه و آسیای جنوبی و میانه را متصرف شده بود. پاره ای از مورخان سال تولد اورا سال ۳۵۷ پیش از میلاد نوشته اند.

اسکندر تلاش کرده بود که از طریق رفتار (نه تنها حرف و سخن)، فرهنگ یونانی ازجمله تفکر حکومت دمکراتیک (انتخاب بهترها برای مدیریت جامعه)را در متصرفات خود ترویج دهد. حکومت دمکراتیک اشکانیان نشان داد که تلاش اسکندر تا چه حد موثر افتاده بود. اشکانیان جانشینان اسکندر را از شرق مدیترانه بیرون راندند ولی نه همه دستاوردهای یونانیان ازجمله حکومت قانون و قانونمداری و .... را.

از نیمه هزاره دوم و پس از ترجمه و انتشار عقاید و نظریه های فلاسفه یونان باستان و تاثیر معلم در پرورش انسان، در اروپا سعی در رعایت این اصل افلاتون شده است که مدیر جامعه (حاکم) باید هم مرد عمل باشد و هم مرد اندیشه (فیلسوف). بزرگان کشورهای اروپایی از همان عصر رُنسانس در صدد اجرای آن برآمدند و در انگلستان بعدا یک کالج برای پرورش چنین اشخاصی تاسیس شد که هنوز بکار ادامه می دهد. بخشی از پیشرفت های اروپایی به دلیل داشتن و بکار گماردن چنین افرادی است. همین افراد بودند که در لباس نظامی و دیپلمات بر شرق آمدند و دولت لندن را بر آسیای جنوبی و خاور میانه مسلط ساختند.

۶۲۲ - طبق تقویم میلادی، در این روز حضرت محمد (ص) به شهر یثرب (مدینه) مهاجرت کردند که مبداء تقویم هجری قرار گرفته است.

۱۶۳۸ - سازش ایران و عثمانی بر سر بغداد

۲۰ سپتامبر سال ۱۶۳۸ میلادی مراد چهارم سلطان عثمانی که بغداد را به محاصره گرفته بود از نیروهای ایرانی مدافع شهر خواست که تسلیم شوند که فرمانده این نیروها درخواست سلطان عثمانی را رد کرد و تاکید کرد که جنگ دفاعی خودرا تا آخرین نفر ادامه خواهد داد و سه ماه روی این تعهد خود ایستادگی کرد.

سرانجام سلطان عثمانی که اصرار داشت همه سرزمینهای عربی را تصرف کند و وجود نیروهای ایرانی را در بغداد سدی در برابر این هدف خود می دید از طریق دیپلماتیک وارد عمل شد و روز ۲۴ دسامبر سال ۱۶۳۸ ضمن قراردادی با شاه صفی، تعهد سپرد که اگر بغداد از نیروهای ایرانی تخلیه شود، وی شهر «ایروان» را به عنوان جزئی از قلمرو ایران به رسمیت خواهد شناخت و تعرض دیگری به قفقاز نخواهد کرد. و در پی امضای این قرارداد بود که شاه صفوی از اصفهان به فرمانده پادگان بغداد اطلاع داد که شهر را ترک گوید و با نیروهای خود به همدان منتقل شود. هدف سلطان مراد چهارم تحقق شعار سلاطین عثمانی و احیاء خلافت عباسیان و حکومت بر ملل سنّی مذهب بود.

نادرشاه بعدا این قرارداد را زیر پا نهاد و اعلام کرد که بین النهرین هزار و چند صد سال متعلق به ایران بود و پس از آن هم دیلمیان بر آن حکومت کردند و نمی توان بر تسلیم آن به خارجی صحه گذارد و به آنجا لشکر کشید و این نزاع و اختلاف نظر دو دولت تا زمان پادشاهی محمدشاه قاجار (نوه فتحعلی شاه) ادامه داشت.

در دهه سوم قرن ۲۰ انگلیسی ها در بین النهرین و مناطق اطراف آن ازجمله بخشی از کردستان که قبلا سه ایالت عثمانی را تشکیل می دادند کشوری به نام عراق تاسیس و مرزهای آن با ایران را به صورت استخوان لای زخم تعیین کردند و لذا وضعیت و اختلافات قدیم تهران و بغداد (اختلافات مرزی و ارضی و ...) ادامه داشته، که بارها به زد و خورد مرزی و سرانجام جنگ ۸ ساله عراق و جمهوری اسلامی ایران انجامید.

۱۸۳۱ - اختراع اتوبوس بخار توسط "گوردون برانز" مبتکر انگلیسی

در بیستم سپتامبر ۱۸۳۱م، اولین اتوبوس بخاری توسط یک مبتکر انگلیسی به نام گوردون برانز ساخته شد. ساخت و اختراع این اتوبوس که از نیروی بخار برای حرکت آن استفاده می‏شد، درست دو سال پس از اختراع اتوبوس اسبی صورت گرفت. برانز پس از مشاهده اتوبوس اسبی به فکر اختراع اتوبوس بخاری افتاد و آن‏را در این روز به کار انداخت. اتوبوس جدید ظرفیت ۳۰ نفر را داشت و سرعتِ آن بسیار کم بود. امروزه اتوبوس‏ها با استفاده از سوخت‏های جدید و تجهیزات پیشرفته، در شمار مهم‏ترین وسایط نقلیه عمومی تبدیل شده‏اند.

۱۹۷۹ - سقوط هواپیمای حامل کمک به مناطق زلزله‏ زده طبس در شیراز

پس از وقوع زلزله طبس کمک‏های مردمی و دولتی به این منطقه سرازیر شد. اما در بیست و نهم شهریور ۱۳۵۷ش، یک فروند هواپیمای سی ۱۳۰ نیروی هوایی که به منظور حمل وسایل و خواربار مورد نیاز مردمِ زلزله زده طَبَس از پایگاه شیراز عازم تهران بود، در حدود ساعت هشت صبح، در فرودگاهِ دوشان تپه سقوط کرد و نه نفر ارتشی در آن کشته شدند.

۱۹۷۹ - کودتا در افریقای ‏مرکزی و سرنگونی "ژان بدِل بوکاسا" امپراتور این کشور

ژان بدِل بوکاسا دیکتاتور خون‏آشام افریقای مرکزی در ۲۲ فوریه ۱۹۲۱م در این کشور به دنیا آمد و در کودکی در مدارس فرانسوی تحصیل کرد. او در دوران تحصیل با شخصیت ناپلئون بُناپارت آشنا شد و شیفته او گردید. هم‏چنین وی ژنرال دوگل، رهبر فرانسه را همانند پدر خود می‏دانست و مرگ او را به منزله یتیم شدن خود عنوان کرد. بوکاسا در سال ۱۹۶۵م در زمانی که فرماندهی کل قوای کشور افریقای مرکزی را بر عهده داشت، با برکنار کردن پسر عمویش، داکو، در یک کودتای تقریباً بدون خون‏ریزی به قدرت رسید. از آن پس، بوکاسا با درجه فیلْدْ مارشالی، دبیر کلّی تنها حزب کشورش، وزارت دادگستری، دفاع، خدمات غیر نظامی، بیمه‏های‏اجتماعی و خلاصه ۱۴ وزارت از ۱۶ وزارت را در آنِ واحد برعهده گرفت.

بوکاسا در سال ۱۹۷۶م اعلام نمود که به اسلام گرویده است، از این رو، سایر مقاماتِ کشور نیز بر وی تاسی کرده و کشور، رسماً اسلامی شد. این امر باعث شد تا رهبران کشورهای عرب، میلیون‏ها دلار به وی هدیه کردند اما بوکاسا پس از دریافت پول‏ها، دوباره مسیحی کاتولیک شد و بار دیگر مقامات از او پیروی کردند. او سپس خود را امپراتور بوکاسای اول نامید و پول‏های اهدایی کشورهای عرب را صرف مراسم تاج‏گذاری بسیار پرهزینه خود کرد. بوکاسا سرانجام در بیستم سپتامبر ۱۹۷۹م زمانی که در لیبی به سر می‏بُرد در یک کودتای نظامی از قدرت بر کنار شد و بار دیگر، داکو پسر عموی بوکاسا به قدرت رسید. بوکاسا در طول ۱۴ سال حکومت بر افریقای مرکزی، جنایات و کشتارهای فراوانی انجام داد و ثروت کشور را به تاراج برد. بوکاسا حتی به آدم خواری نیز متهم شد و لقب قصاب افریقای مرکزی گرفت، اما هیچ گاه این اتهام را رد نکرد. بعدها در جریان محاکمه وی مشخص‏شد که او از گوشت بدن زندانیانِ خود تغذیه می‏کرده و خوردن گوشت حیوانات را دون شأن یک امپراتور می‏دانسته است.