۲۰ آبان؛ در تاریخ چه گذشت؟

امروز ۲۰ آبان هجری شمسی برابر با ۱۱ نوامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است.

کد خبر: ۱۳۱۵۱۹۳

تاریخ: ۲۰ آبان ۱۴۰۲ - ۰۷:۳۸

به گزارش پایگاه خبری دانا، امروز ۲۰ آبان هجری شمسی برابر با ۱۱ نوامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویدادها:

۱۹۱۹ - اعدام نایب حسین کاشی و یارانش

(یازدهم نوامبر۱۹۱۹ (آبان ۱۲۹۸ هجری خورشیدی) نایب حسین کاشی و ۱۸ تن یارانش اعدام شدند. دولت وقت این گروه را افرادی که سالها امنیت مناطق مرکزی کشور و اطراف یزد را برهم زده بود اعلام کرده بود. در این زمینه کتاب و مقاله متعدد انتشار یافته ولی تحقیقات تاریخی به معنای واقعی کلمه انجام نشده و یا انتشار نیافته است تا علل و نتایج آن ازجمله هدف واقعی گروه برهمگان روشن شود. در آن زمان افرادی را که در نیروهای مسلح درجه «استوار» و »ستوان یار» داشتند «نایب» خطاب می کردند و عوام الناس این عنوان را بعدا نیز هنگام خطاب کردن بکار می بردند.

۱۹۵۷ - بحرین استان ۱۴ ایران

بیستم آبان سال ۱۳۳۶ خورشیدی (۱۱ نوامبر ۱۹۵۷) شورای وزیران دولت وقت ایران با آوردن شواهد از تاریخ و اسناد دیگر، بحرین را استان ۱۴ ایران اعلام داشت که دولت انگلستان به این اقدام اعتراض کرد. در پی این اقدام، بسیاری از مردم و جمعیتها پیامهای حمایت از دولت فرستادند و در نقاط مختلف کشور چند مدرسه و خیابان به «بحرین» تبدیل نام داده شدند.

اختلاف نظر ایران و انگلستان در این زمینه تا سال ۱۳۴۶ هم ادامه داشت که دو سال بعد از این، شاه در جریان سفر خود به هند در مصاحبه ای به طور غیر مترقبه نسبت به دعاوی ایران بر بحرین عقب نشینی نشان داد و ... و در افواه شنیده می شد که شاه به خواست آمریکا (که برای بحرین برنامه دارد) چنین کرده است. این عمل شاه اشتباه دیگری را در تاریخ او برجای گذارده است. بحرین که دهها سال تحت الحمایه انگلستان بود سالهاست که محل توقف و رفت و آمد نیروهای نظامی آمریکا در خلیج فارس شده است.

۱۸۳۱ - روزی که رهبر نخستین قیام بردگان سیاهپوست آمریکا بر دار شد

«نات ترنر Nathaniel - Nat - Turner» رهبر نخستین قیام بردگان سیاهپوست آمریکا بر ضد اربابان سفید پوست خود یازدهم نوامبر ۱۸۳۱ در ساوت همتون (ویرجینیا) اعدام شد. وی که یک سیاهپوست باسواد از میان بردگان منطقه ویرجینیا بود دهم آگوست آن سال بر ضد بردگی بپاخاسته بود که در اندک مدتی دهها برده سیاهپوست به وی پیوستند و این گروه ظرف ۱۱ روز (تا ۲۱ آگوست) ۵۶ سپیدپوست و عمدتا ارباب مزرعه و برده داران را کشتند. «ترنر» می گفت که رسالت دارد سیاهپوستان را از زنجیر بردگی رها سازد و برای رسیدن به این هدف هراقدامی مشروع است. سپیدپوستان دو هزار مرد مسلح بسیج کردند و با کمک نیروهای دولتی به جنگ این گروه رفتند و در این میان به هر سیاهپوستی هم که ظنین شدند او را کشتند و سرانجام قیام سیاهپوستان با قتل بسیاری از آنان سرکوب شد، ولی «نات ترنر» در آخرین لحظه موفق به فرار شد و در طول اختفا کتابی تحت عنوان «کارهای ترنر» نوشت و به دست یکی از همرزمانش سپرد که بعدا در مریلند به چاپ رسید و موجود است.

از محتوای کتاب که تا به امروز تازگی خود را همچنان حفظ کرده است چنین بر می آید که اروپائیان به آن سرزمین (آمریکا) آمدند، بومیان (سرخپوستان) را با هدف تملک اراضی پدری شان نابود کردند، برای آباد کردن این اراضی و خشکاندن برکه ها سیاهپوستان را همانند وحوش در آفریقا شکار کردند و به اینجا آوردند و فروختند و به بردگی کشاندند، سپس دسته ـ دسته اروپا را ترک و به اوطان خود و قبور نیاکانشان پشت کردند و به این سوی آبها (آمریکا) آمدند و چون زمین مفت و برده فراوان یافتند؛ بدون شرم از عمل خود با ما چنین رفتاری دارند و .... ارباب من نام مرا «نات» گذارد که مفهومش را می دانید (دیوانه) و اسم خانوادگی من همانند سایر بردگان سیاه از اسم ارباب گرفته شده تا هنگام معامله و فروش من مشکل وجود نداشته باشد.

«نات» چندی بعد دستگیر و یازدهم نوامبر ۱۸۳۱ به دار آویخته شد. درست ۱۷۷ سال بعد (دهم نوامبر ۲۰۰۸) باراک اوباما آفریقایی - آمریکایی به عنوان رئیس جمهور منتخب آمریکا با بانوی خود از کاخ سفید واشنگتن که بعدا محل سکونت و دفتر کار او شده است دیدن و با جورج بوش رئیس جمهور وقت در باره نقل و انتقال مذاکره کرد. اوباما از نسل سیاهانی نیست که به صورت برده به خاک آمریکا منتقل شده بودند. پدر وی یک دانشجوی کنیایی دانشگاه در هاوایی بود که در اینجا با یک زن سپیدپوست آمریکایی ازدواج کرد و اوباما محصول این ازدواج بوده است.

۱۹۱۸ - لحظه ای که جنگ جهانی اول پایان یافت

ساعت یازده بامداد ۱۱ ماه یازدهم میلادی(نوامبر) سال ۱۹۱۸با امضای قرارداد آتش بس و اعتراف به شکست از سوی آلمان، جنگ جهانی اول که بیش از پنج میلیون و پانصد هزار نظامی و شش میلیون غیر نظامی کشته داشت پایان یافت و آتش تفنگها خاموش شد. ولی همه گیری آنفلوآنزای متعاقب آن که سربازان بازگشتی از جبهه ها ویروس آن را باخود به شهرهایشان برده بودند بیش از ۲۰ میلیون انسان را از میان برد. قرارداد آتش بس در یک واگن راه آهن در «کوم پی ان» واقع در شمال فرانسه امضا شد. در فوریه سال ۸۸۸ در همین محل پادشاه فرانکها تاجگذاری کرده بود و در ۲۲ ژوئن ۱۹۴۰ هیتلر در همین محل دولت فرانسه را مجبور به امضای قرارداد تسلیم کرد تا عمل امضای قرارداد ۱۱ نوامبر ۱۹۱۸ جبران شود.

دلیل کم بودن تلفات جنگ جهانی اول نسبت به جنگ جهانی دوم، پیشرفته نبودن جنگ افزارها و ضعف قدرت تخریبی آنها بود. جنگ جهانی اول را مورخان «جنگ اروپاییان»، «جنگ بزرگ» و ... عنوان داده اند. این جنگ نقشه جغرافیایی خاورمیانه و اروپای مرکزی و جنوبی را تغییر و به عمر دو امپراتوری قدیمی اتریش و عثمانی پایان داد (که به صورت جمهوری ترکیه و جمهوری اتریش درآمدند) و امپراتوری روسیه را به صورت کشور شوراها در آورد با نظام مارکسیستی. انگلیسی ها که از چند دهه پیش از جنگ جهانی اول نقشه تصرف جزیرة العرب را در سر داشتند و در طول جنگ در بین النهرین (عراق امروز) با عثمانی وارد جنگ شده بودند به هدف خود رسیدند؛ لبنان و سوریه را به فرانسه و قسمت های دیگر جهان عرب را خود تصاحب کردند و در این ناحیه به ایجاد چند کشور تازه دست زدند ازجمله عراق (مرکب از گروههای نژادی و مذهبی گوناگون)، اردن، کویت و امارات دیگر و کمک کردند تا کشور سعودی به وجود آید و فکر ایجاد اسرائیل را در سرزمین فلسطین تایید کردند و .... خطوط مرزی که انگلیسی ها در این منطقه ترسیم کرده اند همانند خطوط مرز غربی و جنوب غربی هندوستان وقت (امروزه؛ پاکستان) با افغانستان و ایران که قبلا تعیین کرده بودند مسئله سازند.

انگلستان و فرانسه با این که موفق به خلاص شدن از دست قدرت در حال طلوع آلمان شده بودند و سرزمین های بیشتری را بر قلمروهای شان اضافه کرده بودند مجبور به تغییر سیاست خود ـ ولو ظاهری ـ شدند، زیرا که جهان شرایط تازه ای پیدا کرده بود و قدرتمداران در عین حال با طلوع یک نظام ایدئولوژیک (روسیه) هم در صحنه جهان رو به رو شده بودند که قبلا سابقه نداشت. به علاوه، در آمریکا نیروهایی پا به عرصه گذارده بودند که نمی خواستند این کشور به انزوای طولانی خود ادامه دهد. جنگ جهانی اول تجربه قدرت برای آمریکا بود که وارد صحنه سیاسی جهان شود.

احساس انتقامجویی فاتحان جنگ جهانی اول در جریان مذاکرات ترک مخاصمه باعث تحمیلات سنگین تحقیر آمیز به ملّت آلمان شد و همین تحمیلات هیتلر را بر سر کار آورد که نتیجه اش جنگ جهانی دوم بود. این فاتحان نه تنها نقطه پایان بر عمر امپراتوری عثمانی گذاردند بلکه تلاش کردند که در آناتولی هم چند کشور کوچک ایجاد شود که تلاش مسلحانه ناسیونالیست های ترک به رهبری مصطفی کمال پاشا (آتاتورک) مانع از تحقق آن نقشه شد و جمهوری ترکیه به وجود آمد و یکپارچکی آناتولی به اضافه مناطق اروپایی مجاور استانبول محفوظ ماند.

دو قدرت اروپایی بازمانده از جنگ جهانی اول پس از سر برآوردن از زیر خرابه های آن خود را در اروپا با ایتالیای تازه ای رو به رو می دیدند که از شر اتریش خلاص شده بود و سهم خواهی می کرد و شرایط خاور دور با جمهوری شدن چین و قدرت گرفتن ژاپن تغییر یافته بود و در بسیاری از نقاط جهان احساسات ناسیونالیستی که طبیعت ضد سلطه دارد در حال بیدار شدن بود.

از میان تلفات نظامیان، سهم آلمان یک میلیون و هفتصد هزار، فرانسه یک میلیون وسیصد هزار و انگلستان ۹۰۰ هزاربود.

جنگ جهانی اول محصول رقابتهای استعماری قدرتهای اروپایی بود و تحقیر ژرمن ها پس از این جنگ موجب پیدایش ملی گرایی افراطی در میان آنان شد که نتیجه اش جنگ جهانی دوم بود. کما این که توطئه های منجر به فروپاشی شوروی به احیاء ناسیونالیسم روس منجر شده، تجاوز وحشتناک ژاپنی ها به چین ابرقدرت سوسیال ناسیونالیستی چین و تصاحب، استثمار و ... هندوستان قدرت هند را به وجود آورده است.

از نتایج جنگ جهانی اول، یکی هم افزایش حضور زنان در ادارات و کارگاهها بود که پدیده تازه ای شد. به سبب اعزام مردها به جبهه های جنگ، راه برای ورود زنان به مشاغل مردانه باز شد که پس از آن به صوت یک امر عادی آمد. عراق، اردن و لبنان از ساخت های بعد از جنگ جهانی اول و از نتایج آن بوده اند.

خونین ترین صحنه های جنگ حهانی اول، نبرد «وردن» بود که ضمن آن یک میلیون تن کشته شدند.

۱۹۵۲ - کشف واکسن ویروس فلج اطفال توسط "جونس سالِک" پزشک امریکایی

دکتر جونْسْ سالِک، پزشک لهستانی الاصل امریکایی، پس از اتمام تحصیلات خود در رشته پزشکی، به تحقیق و مطالعه در زمینه باکتری‏ها و ویروس‏ها پرداخت. وی در صدد بود تا ویروس‏ها را در وضعی قرار دهد که قادر نباشند موجب بیماری شوند، لکن بتوانند پادتنی ایجاد کنند که به نحوی موثر علیه بیماری قابل استفاده باشد. دکتر سالک بدین ترتیب در یازدهم نوامبر ۱۹۵۲م واکسنی تهیه کرد و آن را به اطفالی تزریق نمود که سابقاً به نوعی فلج مبتلا شده و طبعا بدنشان در برابر این بیماری مقاومت داشت. نتیجه کار، کاملا رضایت‏بخش بود چرا که این تزریق باعث افزایش پادتن در خون می‏شد. وی متعاقباً این واکسن را در مورد اطفالی که سابقه بیماری نداشتند استعمال کرد و این بار هم، نتیجه، مطلوب بود.

از این رو، این واکسن از سال ۱۹۵۴م به مقدار زیاد تهیه شد و در دسترس عموم قرار گرفت. خبر کشف واکسن ضدفلج بعد از کشف واکسن آبله یکی از جالب‏ترین پدیده‏های پزشکی بوده است که موجب نجات و سالم ماندن انسان‏های بی‏شماری گردید. این واکسن بعدها توسط میکروب‏شناسان دیگر تکمیل شد و به صورت قطره خوراکی درآمد که امروزه مورد استفاده وسیع قرار می‏گیرد.

۱۹۷۵ - آنگولا مستعمره قدیمی پرتغال در غرب آفریقا یازدهم نوامبر ۱۹۷۵در پی یک رشته مبارزات مسلحانه خونین استقلال یافت، ولی از روز بعد دچار یک جنگ داخلی خونین تر گردید که تا سال ۲۰۰۱ ادامه داشت. سرزمین نفتخیز آنگولا دارای معادن احجار زینتی است و از نظر کشاورزی مستعدترین سرزمین جهان بشمار می رود.

۲۰۰۴ - سالروز درگذشت یاسر عرفات

یازدهم نوامبر ۲۰۰۴ یاسر عرفات رئیس سازمان آزادی فلسطین (PLO) در ۷۵ سالگی در یک بیمارستان پاریس درگذشت. وی ۱۲ روز پیش از آن با هواپیما و از طریق اردن به پاریس منتقل شده بود تا درمان شود. تا چند ماه درباره علت درگذشت عرفات تردید و شایعه وجود داشت.

محمد عبدالرئوف عرفات الحسینی (یاسر عرفات) در سال ۱۹۲۹ از یک پدر و مادر فلسطینی در قاهره به دنیا آمده بود و از ۱۷ سالگی وارد دنیای مبارزه شده بود. مادرش اورا با کنیه «ابوعمّار» صدا می کرد. وی در دهه ششم قرن ۲۰ سازمان فتح را برای مبارزه مسلحانه تا رسیدن به هدف تاسیس کرد و حدود ۴۰ سال ریاست سازمان آزادی فلسطین را برعهده داشت. با اینکه با میانجیگری آمریکا به توافق هایی با دولت اسرائیل رسیده بود به هدف خود نرسید و مسئله فلسطین لاینحل باقی ماند.