۹ بهمن؛ در تاریخ چه گذشت؟

امروز ۹ بهمن برابر با ۲۹ ژانویه تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

کد خبر: ۱۳۱۵۷۵۳

تاریخ: ۰۹ بهمن ۱۴۰۲ - ۰۸:۳۱

به گزارش پایگاه خبری دانا، امروز ۹ بهمن برابر با ۲۹ ژانویه تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویدادها:

۲۷۱ - آغاز سلطنت سومین پادشاه ساسانی «هرمز اول» پس از مرگ پدرش «شاپور اول».

۱۸۸۶ - ثبت اختراع موتور بنزینی اتومبیل

«کارل بنز» ۲۹ ژانویه سال ۱۸۸۶ اختراع تازه خود ـ موتور یا انجین بنزینی، یا انفجاری را در کارلسروهه آلمان به ثبت داد.

وی برای نخستین بار در جهان، جزئیات ساختار موتور اتومبیلی را به ثبت داده بود که دارای کاربوراتور و شمع (سیستم تولید جرقه) بود و این اتومبیل همچنین دارای کلاچ برای تعویض دنده بود. کارل بعدا با «گوتلیب دایملر» شریک شد و کسب و کار اتومبیلسازی خودرا تحت نام «دایملر بنز» رونق بخشید.

۱۹۲۱ - جلوس "ملک فیصل اول" به پادشاهی عراق با کمک انگلستان

انگلیس در جنگ جهانی اول، به حسین‏بن علی، حاکم و شریف مکه قول داد تا در ازای قیام وی علیه امپراتوری عثمانی که متحد آلمان بود، او را به حکومت عربستان برساند. اما لندن برخلاف تعهّد خود، از عبدالعزیز بن سعود برای پادشاهی عربستان حمایت کرد. دولت انگلیس سپس برای دلجویی از شریف حسین، پسرش فیصل را به پادشاهی سوریه منصوب کرد اما فرانسه که قیمومیت سوریه را به عهده داشت با این عمل مخالفت نمود و فیصل را از سوریه اخراج کرد. در نتیجه، لندن، در ۲۹ ژانویه ۱۹۲۱م فیصل را به پادشاهی عراق که تحت استعمار و قیمومیت انگلیس بود، منصوب نمود. وی در ۲۳ اوت همان سال تاج‏گذاری کرد و سلطنت ۱۲ ساله خود را بر این کشور آغاز نمود. فیصل در دوران حکومت خود، فعالانه با انگلستان همکاری داشت و از سیاست استعماری این کشور حمایت می‏کرد.

۱۳۲۰ ش - امضای پیمان سه جانبه بین انگلستان، شوروی و ایران

پس از تجاوز نیروهای شوروی و انگلستان به ایران در شهریور ۱۳۲۰ و نقض بی‏طرفی ایران در جنگ جهانی دوم، پیمانی سه جانبه بین ایران، انگلستان و شوروی به امضا رسید. بر اساس این پیمان تحمیلی، دولت وقت ایران به نخست‏وزیری محمدعلی فروغی به ناچار پذیرفت که راه‏ها و وسایل ارتباط زمینی، هوایی و دریایی خود را در اختیار متفقین قرار دهد تا آنان با ارسال تجهیزات از طریق ایران، جبهه شوروی را در برابر آلمان نازی تقویت کنند. در برابر، دولت‏های شوروی و انگلستان، تمامیت ارضی ایران را به رسمیت شناختند و متعهد شدند که حداکثر شش ماه پس از پایان جنگ، خاک ایران را ترک کنند. انگلستان و شوروی با اشغال ایران، نه تنها خساراتی جبران‏ناپذیر به کشور وارد کردند، بلکه پس از پایان جنگ نیز بر خلاف پیمان نهم بهمن ۱۳۲۰، ارتش شوروی حاضر به ترک ایران نبود. حتی اتحاد جماهیر شوروی تلاش کرد با تأسیس دولتی دست نشانده در شمال غربی ایران، زمینه‏های تجزیه این بخش از خاک ایران را فراهم کند. اما این توطئه با مقاومت مردم مسلمان ایران، به ویژه مبارزان و آزادی‏خواهان آذربایجان شکست خورد و ارتش شوروی در نهایت، مجبور به ترک خاک ایران شد.

۱۳۲۷ ش - تبریز به دست مشروطه چیان افتاد

پس از به قدرت رسیدن محمدعلی شاه و بی ‏اعتنایی او به مشروطه، مردم تبریز دست به قیام زده و با رهبری باقرخان و ستارخان ندای مشروطه سر دادند. پس از آن تبریز توسط قوای دولتی ماه‏ها به محاصره درآمد ولی توفیقی جهت تصرف شهر، برای شاه به دست نیامد. مقاومت سرسختانه‏ ی مردم تبریز ده ماه به طول انجامید و سرانجام در ربیع الثانی ۱۳۲۷ ق هنگامی که سربازان روس به بهانه‏ی حمایت از خارجیان وارد این شهر شدند، این محاصره پایان یافت.

۱۹۶۳ - اعلام نتایج رفراندم «انقلاب سفید»

هشتم بهمن ۱۳۴۱ نتیجه رفراندم طرح اصلاحات ششگانه اعلام شد. طبق اعلامیه دولت، در آن رفراندم ۵ میلیون و ۵۹۸ هزار و ۷۱۱ رای «بلی» و ۴ هزار و ۱۱۵ رای «نه» داده شده بود.

این رفراندم ششم بهمن ۱۳۴۱ (۲۶ ژانویه ۱۹۶۳) در سراسر ایران و برای تصویب اصول شش گانه اصلاحات معروف به «انقلاب سفید» برگزار شده بود و برای نخستین بار زنان هم در رای دادن شرکت کرده بودند.

اصلاحات ۶گانه عبارت بودند از: اصلاح مالکیت اراضی کشاورزی معروف به اصلاحات ارضی، ملّی شدن جنگل ها، سهیم شدن کارگران در سود کارخانه ها و کارگاهها، اصلاح قانون انتخابات و مشارکت بانوان در آن و کسب مقامات دولتی، و تاسیس سپاه دانش.

علی امینی در زمان نخست وزیری خود طرح این اصلاحات را تهیه و مواردی از آن ازجمله اصلاحات ارضی و تحدید مالکیت اراضی کشاورزی و مزارع را به اجرا درآورده بود. ولی رفراندم، چندماه پس از کناره گیری او برگزار شد.

۱۳۵۷ ش - بازگشایی فرودگاه‏های کشور به دستور بختیار

با گسترده‏تر شدن مخالفت‏ها و اعتراضات مردمی و پس از تحصن روحانیون در مسجد دانشگاه تهران، فرهنگیان و دیگر اقشار جامعه نیز با اعلام همبستگی، به جمع آنان پیوستند. در حالی که تعداد متحصنین هر لحظه بیشتر می‏شد و فشار افکار عمومی در اعتراض به بسته بودن فرودگاه‏ها جهت جلوگیری از ورود حضرت امام به کشور شدت می‏گرفت، دولت به ناچار در نهم بهمن ۵۷، دستور بازگشایی فرودگاه‏ها را صادر کرد و اعلام شد که به مناسبت فرود هواپیمای حامل حضرت امام خمینی(ره)، فرودگاه برای سایر پروازها بسته است. پس از آن، کمیته استقبال از امام، اعلام کرد که معظم‏له، ساعت ۹ صبح روز دوازدهم بهمن ماه، وارد تهران خواهند شد. این کمیته همچنین از مردم خواست تا در مسیر حرکت امام خمینی برای استقبال از ایشان آماده باشند. از طرف دیگر، با باز شدن فرودگاه مهرآباد تهران، هواپیماهای نظامی آمریکا، شروع به خارج کردن آمریکایی‏ها از ایران کردند.

۱۹۸۰ - شش تن از اعضای سفارت سابق آمریکا در تهران که در جریان تصرف این سفارت فرار کرده و در سفارت کانادا پنهان شده بودند با گذرنامه دیپلماتیک کانادا به عنوان اعضای سفارت این کشور با یک پرواز عادی از تهران خارج شدند. گفته شده بود که مُهر ویزای ورودی آنان به تهران را «سیا» با مهارت تمام ساخته بود تا ایجاد تردید نکند.