۲۲ اسفند؛ در تاریخ چه گذشت؟

امروز ۲۲ اسفند برابر با ۱۲ مارس تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

کد خبر: ۱۳۱۶۰۴۸

تاریخ: ۲۲ اسفند ۱۴۰۲ - ۰۷:۴۹

به گزارش پایگاه خبری دانا، امروز ۲۲ اسفند برابر با ۱۳ مارس تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

۱۵۱۹ - «فرناندو کورتز» مکزیک را تصرف کرد

فرناندو کورتزFernando Cortez افسر اسپانیایی ۱۳ مارس ۱۵۱۹ با پانصد مرد مسلح گام به مکزیک گذارد تا این سرزمین پهناور را به نام پادشاه اسپانیا تصرف و خزائن پر از طلای دولت آن را به کشور خود منتقل کند. در آن زمان در مکزیک دو تمدن درخشان «آزتک» و «مایا» در شمال و جنوب وجود داشت که شهرهای بزرگ و ابنیه باشکوه برپاداشته و دارای تقویم و قانون، دانش و هنر بودند. پادشاه آزتک Aztec دارای یک ارتش ۲۰ هزارنفری ثابت بود و سازمانهای اداری کارآمد داشت. ضعف این ارتش تنها نداشتن اسلحه آتشین (توپ و تفنگ) و اسب بود.

کورتز پس از پیاده شدن در ساحل مکزیک متوجه ترس سربازان خود شد و دستور داد که کشتی ها را آتش بزنند تا امید بازگشت وجود نداشته باشد.

کورتز همان روز چند بومی را دستگیر کرد و در میان آنان متوجه استعداد شگفت انگیز دختری به یادگیری زبان اسپانیایی شد. وی را به همسری برگزید تا اعتمادش را جلب کند و هفت ماه بعد، از او به عنوان مترجم در گفتگوهای خود با پادشاه آزتک (مکزیکیهای شمالی) استفاده کرد.

بااینکه پادشاه آزتک حاضر به دادن طلا به اسپانیایی ها شده بود و سپاهیان خود را از جنگ برحذر داشته بود، نظامیان اسپانیایی به اشاره کورتز ناگهان آزتکی ها را زیر آتش توپ و تفنگ قراردادند و تلفاتی سنگین وارد ساختند؛ زیرا کورتز باورنمی کرد که پادشاه آزتک به این سادگی همه خزائن خود را در اختیار او بگذارد. او تصور می کرد که طلا برای آزتکی ها همان ارزشی را دارد که برای اروپائیان.

با همین حمله غافلگیرانه، کورتز مکزیک را تصرف کرد و خزائن آن را به اسپانیا منتقل ساخت. مکزیک که ایالات غربی و جنوب غربی آمریکا از جمله کالیفرنیا و تکزاس ضمیمه آن بود تا پایان دهه دوم قرن ۱۹ از مستعمرات اسپانیا در قاره آمریکا بشمار می رفت. استعمار اسپانیا بر مکزیک از نیمه اول قرن نوزدهم پایان یافته ولی فرهنگ و زبان اسپانیایی و مذهب کاتولیک باقی مانده است.

۱۸۸۱ - تزار روسیه، الکساندر دوم ترور شد

الکساندر دوم تزار روسیه ۱۳ مارس ۱۸۸۱ هنگامی که با کالسکه سلطنتی از خیابان می گذشت با پرتاب بمب کشته شد. دو بمب به فاصله کمی از هم توسط دو نفر از دو جهت به سوی او پرتاب شده بود. وی ۶۳ سال عمر و ۲۶ سال حکومت کرده بود.

الکساندر دوم جانشین نیکلای اول بیش از تزارهای قبلی درس خوانده بود و در نیمه اول سلطنت خود دست به اصلاحات مهم از جمله لغو رسم فروش زارعین با املاکی که روی آنها کار می کردند (سرفدم) زده بود که با این اقدام بیش از ۲۰ میلیون «سرف» و اعضای خانواده انان آزاد شده بودند. از اصلاحات دیگر او جدا کردن قوه قضایی از قوه اجرایی و دادن استقلال به قضات و علنی کردن محاکمات بود. او با وارد ساختن یک شکست نظامی به عثمانی در ۱۸۷۸سال شکست «کریمه» را جبران ساخته بود.

الکساندر دوم در نیمه دوم عمر حکومت خود تغییر رویه داده بود به گونه ای که مخالفانش او را الکساندر مرتجع می خواندند. گروه «جنبش اراده ملی» از مخالفان او بود که نقشه قتل وی را کشید و به دست دو تن از اعضای خود اورا کشت.

۱۹۲۱ - مغولستان خارجی (قسمت شمالی مغولستان) از چین جدا شد و به نام جمهوری مغولستان اعلام استقلال کرد.

۱۹۳۰ - کشف پلوتون دورترین سیاره منظومه شمسی

قبل از آن که سیاره پلوتون از رصدخانه آریزونا در امریکا توسط کلایْدْ تامبا کشف شود، بعضی از ستاره‏شناسان نیز در سال ۱۹۱۵م از طریق محاسبات نجومی به وجود سیاره پلوتون و محل آن پی برده بودند. تحقیقات بعدی نشان داد که مطالعات قبلی درست بوده و صحت محاسبات دانشمندان روشن گردید. در نهایت، در ۱۳ مارس ۱۹۳۰م کشف این سیاره اعلام شد اما تا زمان کشف قمر آن به نام "چارون" اطلاع چندانی از پلوتون در دست نبود. در ۲۲ ژوئن ۱۹۷۸م این قمر توسط جِیمز کریستین کشف گردید. فاصله پلوتون تا خورشید ۵۸۱۱ میلیون کیلومتر است و یک دور گردش آن به دور خورشید ۲۸۴ سال برابر با ۹۹۷۰۰ روز طول می‏کشد. پلوتون یکی از سیارات منظومه شمسی و نهمین سیاره از لحاظ بعد مسافت نسبت به خورشید می‏باشد. حجم آن نسبت به زمین ۹% می‏باشد. گرچه به نظر می‏رسد دیگر پلوتون دورترین سیاره منظومه شمسی به حساب نمی‏رود چرا که در ۱۴ سپتامبر ۱۹۹۲م کشف سیاره جدیدی اعلام شد که ماهیت آن شناخته شده نبود.

۱۹۳۸ - یکی شدن ارتش اتریش و آلمان

۱۳ مارس ۱۹۳۸ وحدت آلمان و اتریش تامین شد و این دو سرزمین ژرمن ها یکی شدند که انشلوس Anschluss (به زبان آلمانی؛ اتحادیه) تشکیل دادند. پس از پایان جنگ جهانی اول که منجر به از میان رفتن امپراتوری اتریش شد، اتریشی ها خواهان پیوستن به آلمان شدند تا به این صورت، کشور بزرگی داشته باشند؛ ولی قرارداد ورسای مانع این کار بود. هیتلر که خود زاده اتریش بود پس از قبضه قدرت در آلمان و پاره کردن قرارداد ورسای تمایل به یکی شدن دو کشور نشان داد که صدر اعظم اتریش موافقت نداشت. این صدر اعظم ۱۲ مارس استعفا کرد و روز بعد صدر اعظم تازه که از حزب ناسیونال سوسیالیست بود یکی شدن دو کشور را اعلام داشت و یک روز پس از آن هیتلر از "وین" دیدن کرد. استقبال اتریشی ها از هیتلر چشمگیر بود. وی از بالکن محل اقامتش به ابراز احساسات آنان پاسخ داد و به داخل ساختمان بازگشت. چون ابراز احساسات قطع نشد، هیتلر باردیگر به بالکن رفت و در حالی که اشک می ریخت گفت که ملت آلمان دیگر از هم جدا نخواهد شد. در پی همین نطق بود که هیتلر برپافشاری خود به تحقق اتحاد آلمانی های چک اسلواکی و لهستا ن افزود که از علل جنگ جهانی دوم شد. اتریشی ها در کنار آلمانی ها جنگیدند و شکست هیتلر در جنگ دوم باعث جداشدن دوباره اتریش از آلمان شد.

۱۳۲۲ - روزی که دکتر حسین فاطمی وزیر امور خارجه مصدق دستگیر شد

فرمانداری نظامی تهران و حومه اعلام کرد که دکتر حسین فاطمی وزیر امور خارجه سابق ۲۲ اسفند ۱۳۳۲ در خانه ای در شمیران دستگیر شده و در زندان است. دکتر فاطمی ۲۸ امرداد در جریان حمله به خانه دکتر مصدق واقع در خیابان کاخ جنوبی ( فلسطین ) از آنجا فرار کرده بود. دکتر فاطمی ناشر روزنامه «باختر امروز » پس از خروج شاه از کشور در امرداد ۱۳۳۲ شدیدترین انتقادها را به او وارد ساخته و ۲۵ مرداد این سال شخصا کاخهای سلطنتی را لاک و مهر کرده بود تا مردم بدانند که سلطنت در ایران پایان یافته است. وی همچنین پس از خروج شاه از کشور به سفیران ایران در خارج دستور داده بود که با او ملاقات نکنند و او را به سفارتخانه ها راه ندهند. دکتر فاطمی اعلام کرده بود که فرار شاه برابر است با کناره گیری او و بنابراین دیگر سمتی ندارد.

۱۳۵۸ - تأسیس "بنیاد شهید انقلاب اسلامی" به فرمان امام خمینی (ره)

هدف از تشکیل نهاد انقلابی بنیاد شهید، رسیدگی و صیانت از خانواده‏های شهدای گرانقدر انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی است. البته این مسأله در تاریخ معاصر ایران، سابقه دارد. زیرا پس از قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، گروهی از روحانیان مبارز و افراد نیکوکار به دستور حضرت امام، در جهت رسیدگی به خانواده‏های معظم شهدا عمل می‏کردند. پس از پیروزی انقلاب اسلامی به فرمان امام خمینی(ره) برای رسیدگی به مسائل رفاهی، مادی، معنوی و فرهنگی خانواده معظم شهیدان، این بنیاد تشکیل یافت که با آغاز جنگ تحمیلی و بیشتر شدن تعداد شهدا، وظیفه و تکلیف بنیاد شهید سنگین‏تر شد. احیا، حفظ و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت‏طلبی، زنده نگه‏داشتن یاد شهیدان و حفظ آثار آنان، تجلیل و تکریم از خانواده‏های معظم شهیدان، جدیت در امور فرهنگی خانواده‏های شاهد، خوداتکایی و قانونمند کردن ارایه خدمات به آنان و بسیج امکانات نظام به منظور پراکندن عطر ملکوتی شهادت در جامعه، محور فعالیت‏های این نهاد مقدس است. در سال ۱۳۸۲ بنیاد شهید انقلاب اسلامی با ستاد رسیدگی به امور آزادگان ادغام شده و سازمانی به نام بنیاد شهید و امور ایثارگران زیر نظر رئیس جمهور ایجاد شد.

۱۹۹۶ - سالروز قتل ۱۶ کودک اسکاتلندی در یک دبستان

شاید اسکاتلندی ها هرگز ۱۳ مارس را فراموش نکنند. در این روز در سال ۱۹۹۶ در «دان بلینDunblane» شانزده کودک و معلمشان در یک مدرسه ابتدایی (دبستان) براثر تیراندازی یک فرد کشته شدند. اسکاتلندی ها می گویند تا زمانی که سالروز این فاجعه را برگزار کنیم، یادآوری آن باعث می شود که از تکرارش جلوگیری شود.

در آن روز (در سال ۱۳۹۰ هجری خورشیدی؛ مصادف با ۲۳ اسفند) یک مرد ۴۳ ساله به نام توماس وات هامیلتون Thomas Watt Hamilton متولد شهر گلاسکو ـ قبلا مربی پیشاهنگی و در عین حال یک دکاندار وارد آن دبستان شد و با ۴ تپانچه که با خود داشت به سوی یک آموزگار و ۳۱ کودک شلیک کرد که ۱۶ کودک و آموزگار کشته و ۱۵ تن دیگر مجروح شدند. توماس وات سپس یک گلوله به مغز خود شلیک و خودکشی کرد.

از آنجاکه که توماس وات از خود، یادداشت باقی نگذارده و قبلا درباره قصد خود با کسی سخن نگفته، انگیزه او از کشتار کودکان روشن نشده است. برخی گفته اند که ورشکست شدن دکانش باعث تخریب روحیه او شده بود و پاره ای نیز اشاره کرده اند که او از پسران نوجوان دلخوری داشت.