عملیات «قدس ۱»؛ تثبیت موقعیت راهبردی در منطقه «هور»

جنگ شهرها با جنون جنایتکاری صدام به پشتگرمی غرب و شرق، به اوج رسیده بود. روز قدس ۶۴ زیر تهدید بمباران عراق، در ظهر داغ رمضان، یک حماسه با حضور میلیونی مردم در تهران خلق شد و همزمان در جبهه ها رزمندگان ما حماسه ای دیگر آفریدند.

کد خبر: ۱۳۱۶۶۰۵

تاریخ: ۲۴ خرداد ۱۴۰۳ - ۱۰:۲۶

به گزارش پایگاه خبری دانا، بیست و چهارم خردادماه سال ۱۳۶۴ روز آغاز عملیات «قدس ۱» در محورهای هورالهویزه- شرق دجله است که به‌مدت چهار روز انجام گرفت و مقاومت ارتش بعث را درهم شکست و به تقویت و تثبیت موضع و موقعیت سپاه نور در این محور راهبردی با تصرف پاسگاه‌های «ابوذکر» و «ابولیله» و نهایتا برهم زدن انسجام ماشین جنگی دشمن، در منطقه‌ای به‌وسعت ۱۸۰ کیلومتر انجامید.

شرایط و زمینه‌های عملیات

ابعاد و ویژگی‌های عملیات «بدر»، عراق را به عکس‌العملی متفاوت واداشت؛ بدین معنی که همزمان با عملیات، حملات هوایی خود را به تهران آغاز کرد. رویارویی با ارتش عراق در ابعاد جدید، نیازمند حضور فعال مردم در صحنه و افزایش روحیه مقاومت آنها بود و از سوی دیگر، ضرورت مقابله‌به‌مثل را ایجاب می‌کرد. بنابر نظر امام خمینی(ره) مبنی بر: «جنگ جنگ تا رفع فتنه از عالم»، نماینده ایشان آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در شورای عالی دفاع، در نماز جمعه تهران پیشنهاد کرد که حامیان ادامه مقابله و جنگ با عراق در روز قدس راهپیمایی کنند تا نظر مردم درباره ادامه جنگ روشن شود. به‌رغم تهدیدهای مکرر رژیم عراق مبنی بر بمباران مردم، راهپیمایی روز قدس انجام شد و همزمان رزمندگان سپاه پاسداران عملیات قدس ۱ را در منطقه هورالهویزه اجرا کردند.

عمده‌ترین هدف عملیات بدر، قطع جاده استراتژیک بصره‌ ـ العماره بود که به‌دلیل ناکامی در این عملیات، تصرف این جاده و حضور در هورالحمار همچنان مدنظر فرماندهان بود. از طرفی، زمینه برای اجرای عملیات دیگر به‌منظور دستیابی به اهداف مذکور در کوتاه‌مدت مقدور نبود. به‌همین دلیل، حضور بیشتر در هور و نزدیک شدن به جاده بصره - العماره در دستور کار قرار گرفت. در این منطقه از هور که از شمال البیضه تا رودخانه دجله ادامه دارد، بهترین محور برای نزدیک‌ شدن به جاده بصره- العماره انتخاب و تصرف پاسگاه‌های «ابوذکر» و «ابولیله»، ضروری تشخیص داده شد.

اهداف عملیات

عملیات قدس یک به فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در منطقه هورالهویزه، در شمال منطقه عملیاتی خیبر و بدر آغاز شد و ۲۷ خرداد ۱۳۶۴ پایان یافت. این عملیات، با هدف تصرف پاسگاه‌های ابوذکر و ابولیله و به‌دست آوردن جای پای مناسب برای ادامه عملیات در این محور، ترمیم خط پدافندی، نزدیک کردن خط پدافندی به دجله و امکان اجرای آتش روی جاده بصره - العماره طراحی و برای اجرا به لشکر ۲۵ کربلا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از استان مازندران واگذار شد.

پس از ابلاغ مأموریت، نیروهای اطلاعات این لشکر، شناسایی منطقه را به طور مستمر و با جدیت شروع کردند. برای عملیات، چهار هدف عمده: «پاسگاه ابوذکر»، «روستای ابولیله»، «برکه مختار» و «کمین دژبانی» در عقبه دشمن مشخص شده بود. شناسایی‌ها از چهار محور آبراه‌های صف، خیطه، معارج و اعظم انجام شد. با پیشرفت کار و تسلط نیروها بر منطقه عملیات، مقرر شد برای هر هدف دو معبر شناسایی شود و کار شناسایی در هشت معبر ادامه یابد.

حماسه‌ای همزمان در «خیابان انقلاب تهران» و «هورالهویزه»!

جمعه ۲۴ خردادماه سال ۱۳۶۴، همزمان با راهپیمایی عظیم و میلیونی مردم در روز جهانی قدس در سراسر کشور و به‌ویژه در تهران که کانون این حماسه بود و زیر تهدیدهای مکرر عراق به بمباران خیابان انقلاب تا دانشگاه تهران شکل گرفت، فعالیت برای حرکت نیروهای سپاه حق به سوی مزدوران بعثی آغاز شد. ساعت ۹ شب، فرمانده لشکر ۲۵ کربلا با قرائت رمز عملیات «یا محمد رسول‌الله، یاالله، یاالله، قد تری انا فیه ففرج عنی یا کریم، الله‌اکبر» دستور آغاز عملیات را صادر کرد. در پی آن، فرماندهان تمام محورها عملیات خود را شروع کردند.

منطقه عملیات به دو محور تقسیم و دو عقبه «طبر» و «شط‌علی» برای آن مشخص شده بود. طبق برآورد از منطقه و وضعیت دشمن، مقرر شد پنج گردان از رزمندگان وارد عمل شوند. مسیر محور اول از طبر به آبراه کسر، پاسگاه ترابه و آبراه نهروان ختم می‌شد. مسیر محور دوم نیز از شط‌علی به آبراه صف و از آنجا به پاسگاه‌های ابوذکر و ابولیله می‌رسید.

برای پشتیبانی عملیات، واحد پدافند هوایی چهار توپ ضدهوایی ۵/۱۴ میلی‌متری برای استقرار در آبراه نهروان، برکه‌مختار، آبراه معارج و آبراه صف-خیطه در نظر گرفته بود. واحد ادوات لشکر نیز چهار قبضه مینی‌کاتیوشا، ۲۳ قبضه تیربار و دوشکا و سه قبضه توپ ۱۰۶ میلی‌متری را به طور شناور در آبراه‌ها و برکه‌های صف، ترابه، مشروع و مختار برای پشتیبانی مؤثر از نیروها اختصاص داده بود.

نتایج عملیات

نخستین عملیات از سلسله عملیات محدود قدس، پس از چهارروز درگیری به پایان رسید. در این عملیات، منطقه‌ای حدود ۲۰۰ کیلومتر مربع از تصرفات عراق به دست رزمندگان ایران فتح شد. تیپ ‌۲ از لشکر ۲۵  پیاده‌ به‌ طور  صددرصد متلاشی‌ شد. یک گردان کامل از تیپ ۲ حطین عراق منهدم و ضربات سختی به این تیپ وارد شد. در مجموع از نیروهای عراقی حدود ۲۰۰ تن کشته، ۲۰۰ تن مجروح و ۱۰۰ نفر اسیر شدند. همچنین ۱۵ دستگاه قایق، ۱ فروند هواپیمای پی‌سی۷ و ۲ فروند هلیکوپتر ارتش عراق منهدم شد. همچنین: ۴ قبضه توپ ضدهوایی، ۶  قبضه خمپاره‌انداز و ۳۰ قطعه پل شناور از غنایم این عملیات بود.