روزشمار انقلاب اسلامی؛ ۱۶ بهمن ۱۳۵۷

انتخاب مهندس مهدی بازرگان توسط شورای انقلاب و تنفیذ حکم او از سوی امام خمینی و واکنش شاپور بختیار آخرین نخست‌وزیر رژیم پهلوی به آن به سرخط خبرهای سیاسی خبرگزاری‌ها و رادیو و تلویزیون‌های جهان در تاریخ ۱۶ بهمن ۱۳۵۷ تبدیل شد.

کد خبر: ۱۳۱۸۵۳۹

تاریخ: ۱۶ بهمن ۱۴۰۳ - ۰۸:۲۰

به گزارش پایگاه خبری دانا، با بروز نشانه‌های قطعی پیروزی انقلاب اسلامی، کشور دستخوش مجموعه حوادث و وقایع بسیاری شد که در سلسله گزارش‌هایی به بازخوانی این وقایع می‌پردازیم.

جزییات حوادث و وقایع ثبت شده در تاریخ ۱۶ بهمن ۱۳۵۷ به شرح زیر است:

**مراسم معارفه مهندس بازرگان که در آمفی تئاتر مدرسه علوی برگزار و حکم نخست‌وزیری دولت موقت او رسما اعلام شد.

در ابتدای این مراسم حضرت امام در بیاناتی با اشاره به آشفتگی حاکم بر کشور  بر لزوم غلبه بر این آشفتگی‌ها تاکید کردند.

ایشان با اشاره به عدالت امام علی (ع) فرمودند «ما می خواهیم یک همچو حکومت عدلی ایجاد کنیم.»

** در مراسم معارفه نخست‌وزیری دولت موقت امام خمینی، آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی، مهندس مهدی بازرگان، خبرنگاران داخلی و خارجی، جمعی از یاران انقلاب و یاران امام در سالن آمفی تئاتر مدرسه علوی حضور داشتند.

** در پایان فرمایشات امام امت حکم نخست‌وزیری دولت موقت توسط آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی در حضور حضرت امام و مهندس بازرگان و سایر حاضران قرائت شد.

**حضرت امام در حکم نخست‌وزیری دولت موقت، مهندس بازرگان را موظف به انجام رفراندوم تغییر نظام به جمهوری اسلامی، تشکیل مجلس مؤسسان (خبرگان) برای تصویب قانون اساسی، برگزاری انتخابات مجلس شورا طبق قانون اساسی جدید و انتخاب هیأت وزیران بدون در نظر گرفتن روابط حزبی کردند.

در بخشی از این حکم آمد «بنا به پیشنهاد شورای انقلاب، بر حسب حق شرعی و قانونی ناشی از آراء اکثریت قاطع قریب به اتفاق ملت ایران که طی اجتماعات عظیم نسبت به رهبری جنبش ابراز شده است ... جنابعالی را مأمور تشکیل دولت موقت می‌نمایم.»

** مهندس بازرگان سپس در حضور امام، حکم نخست‌وزیری را از دست آیت‌الله رفسنجانی گرفت و در سخنرانی گفت: خدای بزرگ را شکر می‌کنم که چنین اعتبار و حسن شهرتی را که به هیچ وجه اهلیت و لیاقت آن را نداشتم، به من ارزانی داشته و همین موهبت الهی باعث شد که آیت‌الله ابراز اعتماد و ارجاع چنین مأموریتی را به بنده عنایت بفرمایند و همچنین تشکر از ملت ایران می‌کنم...»

**بعد از سخنان مهندس بازرگان، حضرت امام در سخنانی از مردم خواستند تا با تظاهرات آرام و از طریق مطبوعات نظر خود را درباره دولت بازرگان اعلام کنند.

** شاپور بختیار آخرین نخست‌وزیر رژیم پهلوی در واکنش به انتخاب مهندس بازرگان گفت: «در ایران تنها یک حکومت وجود خواهد داشت.»

**مهندس مهدی بازرگان پس از خروج امام از محل نشست، در رابطه با تهدید بختیار در مورد نخست‌وزیری دولت موقت، گفت: «از این اخطار نمی‌ترسیم، اگر تهدید می‌خواهند بکنند، به چیز دیگری ما را تهدید کنند. این چیز خیلی کوچکی است و اگر عملی شود، بنده شخصا خیلی ممنون می‌شوم؛ چون راحت می‌شوم.»

**انتصاب بازرگان برای کشورهای همسایه به قدری مهم بود که رادیو مسکو برای اعلام نخست وزیری بازرگان، برنامه خود را قطع کرد.

** در همین روز ۲۸ نماینده مجلس استعفا دادند.

**آیت‌الله گلپایگانی بازگشت حضرت امام به میهن را به ایشان تبریک گفت و با صدور پیامی خطاب به ارتش، از فرماندهان نظامی خواست تا از رویارویی و مقابله با انقلاب اسلامی بپرهیزند.

**در این میان چند وزارتخانه، از جمله وزارت آموزش و پرورش، امور اقتصاد و دارائی، بهداری و دادگستری توسط ارتش اشغال شد.

**اعضای شورای انقلاب، آیت‌الله دکتر محمد بهشتی، آیت‌الله مرتضی مطهری و مهندس مهدی بازرگان با تماس‌های‌شان با فرماندهان ارتش سعی کردند ارتش را بدون خونریزی با مردم متحد کنند.

**مردم با گل و اشک و شعارهای انقلابی و برادرانه به استقبال ارتشیان رفتند.

**بر اساس اعلام برخی خبرگزاری‌ها تا ۱۶ بهمن ۱۳۵۷ حدود ۸۰۰۰ یهودی از ایران خارج شدند.

**مجله تایم نوشت: سالیوان، سفیر آمریکا در ایران از همکاران خود خواست با مخالفان رژیم گفت‌وگو کرده و سیاست آمریکا را برای آنان تشریح کند.

**آسوشیتدپرس هم گزارش داد: با توجه به اینکه شانس موفقیت بختیار روز به روز کمتر می‌شود، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا به ابراز حمایت ملایم از بختیار بسنده کرد.

**رییس وقت سازمان سیا هم در سخنانی اعتراف کرد: در رابطه با پیش‌بینی مسائل ایران، ناکام بودیم. چیزی که پیش‌بینی نمی‌کردیم این بود که یک مرد ۷۸ ساله که مدت ۱۴ سال در تبعید بود این نیروها را به هم پیوند زد.

**حزب توده از شورای انقلاب اسلامی اعلام پشتیبانی کرد اما سازمان چریک‌های فدایی خلق، در مخالفت با شورای انقلاب طی اعلامیه نوشت: شورای انقلاب باید توسط میلیون‌ها اعتصاب کننده تشکیل شود. گفتنی است که این گونه سازمان‌ها که تنها خود را قیام خلق می‌دانند، اعتماد و حمایت میلیونی مردم از حضرت امام را ندیده گرفته و به دنبال جایگاهی در آینده نظام برای خود هستند.