عبور از دروازه تاریخ با درگذشت پدر علم نقشه‌کشی ایران

امروز ۱۴ فروردین ۱۴۰۴ خورشیدی برابر با ۴ شوال ۱۴۴۶ هجری و ۳ آوریل ۲۰۲۵ میلادی مبداء مناسبات، اتفاقات و حوادث تاریخی مختلف است.

کد خبر: ۱۳۱۸۹۸۸

تاریخ: ۱۴ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۰:۵۶

به گزارش پایگاه خبری دانا، امروز ۱۴ فروردین ۱۴۰۴ خورشیدی به اهم مناسبت‌ها و اتفاقات تاریخی این روز می‌پردازیم.

درگذشت پدر علم نقشه‌کشی ایران- ۱۳۷۹

استاد عباس سحاب فرزند ابوالقاسم در سوم دی ۱۳۰۰  در یکی از روستاهای اطراف تفرش در استان مرکزی به دنیا آمد از چهار سالگی به مکتبخانه فرستاده شد و در ۱۰ سالگی به همراه پدر راهی تهران شد.

در تهران برای نخستین بار، استعداد و علاقه‌اش به جغرافیا مشخص شد. او در ۱۵ سالگی اولین نقشه تهران را تهیه کرد. این نقشه و نقشه‌های بعدی  تهران و شهرهای دیگر بنیان یک مؤسسه جغرافیایی را در سال ۱۳۲۴ ایجاد کرد.

استاد سحاب در این مؤسسه یکی از غنی‌ترین کتابخانه‌های جغرافیای ایران و خاورمیانه را با ۱۸ هزار جلد کتاب، ۱۵ هزار جلد مجلات جغرافیایی و صدها کره و اطلس بزرگ و کوچک به زبان‌های مختلف پدید آورد.

وی اولین نمایشگاه نقشه‌اش را در سال ۱۳۳۹ در دانشسرای تهران برگزار کرد و از آن تاریخ در بسیاری از نمایشگاه‌های داخلی و خارجی حضور یافت. مؤسسه جغرافیایی سحاب طی مدت فعالیتش به چاپ کتب جغرافیایی و سفرنامه‌ها و ترجمه و تکثیر نُسخ منحصر به فرد آثار ادبی و جغرافیایی پرداخت.

استاد عباس سحاب به عنوان پدر علم کارتوگرافی یا نقشه‌کشی ایران، بنیانگذار چاپ نقشه در بخش خصوصی،   اولین تولیدکننده کره جغرافیایی به زبان فارسی، مؤلف ده‌ها اطلس جغرافیایی، آخرین بازمانده نسل نقشه‌کشهای صاحب سبک جهان و بانی مؤسسه جغرافیایی و نقشه‌کشی سحاب، در ۱۴ فروردین ۱۳۷۹ در ۷۹ سالگی چشم از جهان فرو بست.

در تقویم شمسی مناسبت‌های دیگری چون دعوت  امیرمفخم بختیاری از احمد قوام‌السلطنه وزیر داخله  برای پاره‌ای مذاکرات به منزلش و زندانی کردنش در اصطبل خانه‌اش به بهانه دستگیری طرفداران محمدعلی میرزا (محمدعلی شاه قاجار) در سال ۱۲۹۱، انتصاب محمدولی خان سپهدار تنکابنی به حکمرانی آذربایجان در سال ۱۲۹۱، آماده‌سازی قشون قشقائی، دشتی، تنگستانی و کازرونی توسط صولت‌الدوله برای فتح شیراز و بیرون کردن نظامیان انگلیسی و پلیس جنوب از منطقه در سال ۱۲۹۷، انتخاب هیات رییسه دائمی پنجمین دوره مجلس شورای ملی در سال ۱۳۰۳، مرگ رضاقلی خان نظام السلطنه مافی از رجال دوره مشروطه در سال۱۳۰۳، انتخاب پیرنیا ملقب به مؤتمن‌الملک به ریاست و انتخاب  آیت‌الله سید حسن مدرس و سهام السلطان به نایب رییسی ششمین دوره مجلس شورای ملی در سال ۱۳۰۷،  انتخاب میرزا صادق خان صادق ملقب به مستشار الدوله رئیس پیشین مجلس شورای ملی به سمت سفیرکبیر ترکیه در سال ۱۳۰۹، انتخاب حسین دادگر به ریاست و سید المحققین دیبا و شاهزاده افسر به نایب رییسی هشتمین دوره مجلس شورای ملی در سال ۱۳۱۰، انتخاب فتح الله پاک‌روان کفیل سابق وزارت امور خارجه به عنوان سفیرکبیر ایران در شوروی در سال ۱۳۱۰، تجدید انتخاب هیئت رئیسه نهمین دوره مجلس شورای ملی در سال ۱۳۱۱، درگذشت ملک غازی اول پادشاه عراق بر اثر تصادف اتومبیل در سال ۱۳۱۸، تجدید انتخاب هیات رئیسه نوزدهمین دوره مجلس شورای ملی و انتخاب حسن اسفندیاری به ریاست و مرتضی قلی بیات و دکتر هادی طاهری به نایب رییسی در سال ۱۳۱۸، غیر قابل خوردن شدن نان نانوایی‌های تهران به علت بی‌کیفیت بودن و آلودگی آرد نانوایی‌ها در سال ۱۳۲۱، انتخابات سید محمد صادق طباطبایی با ۵۰ رأی و انتخاب او به عنوان رئیس مجلس چهاردهمین دوره شورای ملی در سال ۱۳۲۳، تجدید انتخابات هیات رییسه پانزدهمین دوره مجلس شورای ملی و انتخاب با ۵۰ رأی در سال ۱۳۲۸، معرفی کابینه علی منصور نخست‌وزیر وقت پهلوی به ترتیب: سپهبد یزدان پناه وزیر جنگ، دکتر علی امینی وزیر اقتصاد ملی، دکتر اقبال وزیر راه، دکتر نخعی وزیر کار، ابراهیم زند وزیر کشور، علی هیئت وزیر دادگستری، مسعود کیهان وزیر فرهنگ، محمدعلی وارسته وزیر بهداری، اسدالله علم وزیر کشاورزی، سید جلال تهرانی وزیر پست و تلگراف در سال ۱۳۲۹، امضای قرارداد احداث سد دز با اعتبار ۶۵۰ میلیون تومان با کمپانی موریسن کنودسن امریکا در سال ۱۳۳۷، آتش‌سوزی سینما پاسیفیک تهران در سال ۱۳۴۸، آتش‌سوزی گسترده در میدان بارفروشان تهران در سال ۱۳۵۱، ریزش سنگ در جاده هراز و گیر افتادن صدها اتومبیل زیر خروارها سنگ در سال ۱۳۵۵، چاپ مقاله‌ای درباره استمرار اعتصاب زندانیان سیاسی ایران در روزنامه گاردین لندن در سال ۱۳۵۷ و چاپ مقاله «احتمال روی آوردن مخالفان به جنگ فرسایشی علیه رژیم شاه در روزنامه النهار بیروت در سال ۱۳۵۷ به ثبت رسیده است.

رویدادهای مهم این روز در تقویم قمری

سقوط سلسله ‌طاهریان- ۲۵۹

طاهریان اولین سلسله‌ پادشاهی پس از اسلام هستند که در اوایل قرن سوم هجری در خراسان قدرت یافتند. تشکیل دولت طاهری در خراسان ناشی از ضعف و گرفتاری عمومی خلفای عباسی در این زمان بود.

با آن که خلفای عباسی از طاهریان حمایت کردند اما یعقوب لیث به پشتوانه‌ شمشیرزنانِ سیستانی بر طاهریان پیروز شد و خلیفه را مجبور به تأیید خود کرد.

این تایید ناشی از پیروزی‌های پی‌درپی یعقوب لیث صفاری در شرق ایران بود همچنین پس از فتح کابل توسط یعقوب و ارسال غنایم بسیار برای خلیفه‌ عباسی از جانب خلیفه، حکومت بلخ و طَخارستان به وی واگذار شد. با قدرت‌گیری یعقوب، او در شوال ۲۵۹ نیشابور پایتخت حکومت طاهریان را فتح کرد و به حکومت ۵۰ ساله‌ آنان پایان داد.

در تقویم قمری مناسبت‌های دیگری چون درگذشت "ابوبکر محمد بن حسن دارقطنی" عالم و ادیب در سال ۳۵۱، تولد "سید محمد دلداری" عالم بزرگ هندی(۱۲۶۰، رحلت عالم مجاهد و مبارزه‌ی آیت اللَّه "سید عبدالحسین لاری" (۱۳۴۲ و درگذشت عالم برجسته "میرزا رضا کلباسی" (۱۳۸۳ به ثبت رسیده است.

رویدادهای مهم این روز در تقویم میلادی

پایان جنگ‌های ۴۰ ساله فرانسه و اسپانیا- ۱۵۵۹

اختلافات و تنازعات میان فرانسه و اسپانیا از اواخر قرن پانزدهم آغاز شد. در سال ۱۴۹۴ شارل هشتم پادشاه فرانسه به قصد تسخیر ناپْل به ایتالیا حمله کرد که با مقاومت ارتش اسپانیا و ایتالیا رو به رو شد.

این نبرد سال‌های بعد هم ادامه یافت و بر سر اداره مناطق به تصرف آمده، بین اسپانیا و فرانسه اختلافات به وجود آمد. جنگ‌های مذکور با امضای قرارداد "صلح نوایون" در سال ۱۵۱۵ پایان یافت اما آتش جنگ بین دو کشور شش سال بعد در سال ۱۵۲۱ بار دیگر شعله‌ور شد و حدود ۴۰ سال طول کشید.

در اولین مرحله این جنگ‌ها پادشاه فرانسه به اسارت درآمد و با امضای قرارداد مادرید ۱۵۲۶ آزادی خود را خرید و از تمام ادعاهای خود در ایتالیا صرف نظر کرد حتی منطقه بورگونی را به اسپانیا برگرداند، اما یک سال بعد پادشاه فرانسه ضمن اتحاد با چند کشور و نقض قرارداد مادرید، دومین مرحله از جنگ‌های ۴۰ ساله را آغاز کرد که با قرارداد کامبره خاتمه یافت و در نتیجه منطقه بورگونی به فرانسه بازگشت.

در سال ۱۵۳۶ مرحله‌ای دیگر از جنگ‌ها آغاز شد که بدون نتیجه‌ پایان یافت و پیمان صلح ۱۰ ساله نیز  بیشتر از چهار سال دوام نیاورد.

در سال ۱۵۴۲ چهارمین دوره این جنگ‌ها آغاز شد و سرانجام در سوم آوریل ۱۵۵۹ این جنگ‌ها که بر سر تصاحب سرزمین‌ها آغاز شده بود با امضای معاهده‌ای با حضور نمایندگان فرانسه، اسپانیا، انگلیس و آلمان پایان یافت.

در تقویم میلادی مناسبت‌های دیگری چون کشته شدن "ملک غازی" پادشاه پیشین عراق در سانحه رانندگی در سال ۱۹۳۹، پیروزی کودتای نظامی "رشید عالی گیلانی" در عراق در سال ۱۹۴۱ و درگذشت "ذاکر حسین" تنها رئیس جمهور مسلمان هند در سال ۱۹۶۹ به ثبت رسیده است.