بحران یا راه حل؟

تأثیر استخراج رمزارزها بر محیط زیست:

انتقاد به مصرف انرژی بیت‌کوین، به یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات در دهه گذشته تبدیل شده است. اما آیا تمام داستان همین است؟ در سوی دیگر، فناوری بلاکچین چگونه می‌تواند خود به ابزاری برای مبارزه با تغییرات اقلیمی تبدیل شود؟ این داستان دو روی یک سکه است.

کد خبر: ۱۳۲۰۶۰۷

تاریخ: ۱۸ آذر ۱۴۰۴ - ۰۸:۴۰

به گزارش پایگاه خبری دانا، گروه دانش و فناوری:

عنوان «بیت‌کوین به تنهایی بیشتر از یک کشور کوچک برق مصرف می‌کند» بارها دیده شده است. این ادعا اغلب درست است. مکانیسم اجماع «اثر کار» که امنیت شبکه بیت‌کوین را تأمین می‌کند، مبتنی بر رقابت ماینرها برای حل مسائل پیچیده ریاضی است. این رقابت نیازمند سخت‌افزارهای ویژه (ایسیک) و برق فراوان است. بر اساس برخی تخمین‌ها، ردپای کربن سالانه بیت‌کوین می‌تواند با ردپای کشورهایی مانند یونان یا بنگلادش مقایسه شود. منشأ این انرژی نیز حیاتی است؛ اگر یک مزرعه استخراج به زغال سنگ متکی باشد، تأثیرات زیست‌محیطی آن فاجعه‌بار است.

اما این پایان ماجرا نیست. برای درک کامل‌تر، باید به چند نکته کلیدی توجه کرد:

۱. تفاوت بین رمزارزها:

کل جهان رمزارزها معادل بیت‌کوین نیست. اتریوم—دومین رمزارز بزرگ—در سال ۲۰۲۲ مکانیسم اجماع خود را از «اثر کار» به «اثر سهام» تغییر داد. این تغییر، مصرف انرژی آن را حدود ۹۹.۹٪ کاهش داد  بسیاری از رمزارزهای جدید از ابتدا با الگوریتم‌های کم‌مصرف طراحی شده‌اند. بنابراین، مسئله اصلی، طراحی بلاکچین است، نه ذات تمام رمزارزها.

۲. مقایسه با سیستم سنتی:

انتقاد از مصرف انرژی باید منصفانه باشد. سیستم مالی سنتی—شامل بانک‌ها، دفاتر مرکزی، دستگاه‌های خودپرداز و مراکز داده—نیز مصرف انرژی عظیمی دارد. مطالعاتی که مقایسه جامعی انجام می‌دهند، نتایج قطعی ارائه نمی‌دهند، اما نشان می‌دهند که بحث پیچیده‌تر از یک مقایسه ساده است.

۳. آمریکا به بزرگ‌ترین مقصد استخراج جهان تبدیل شده است.

نکته امیدوارکننده: بلاکچین در خدمت محیط زیست

در حالی که بحث استخراج ادامه دارد، فناوری بلاکچین در جبهه‌ای دیگر به عنوان یک راه‌حل قدرتمند برای چالش‌های زیست‌محیطی ظهور کرده است:

- ردیابی کربن و اعتبارسنجی:

بلاکچین می‌تواند یک دفتر کل شفاف و تغییرناپذیر برای ردپای کربن محصولات یا شرکت‌ها ایجاد کند. این از «سبزشویی» شرکتها جلوگیری کرده و به مصرف‌کنندگان امکان انتخاب آگاهانه می‌دهد.

- مدیریت زنجیره تأمین پایدار:

همانطور که پیش‌تر بحث شد، می‌تواند منشأ مواد اولیه، شکار غیرقانونی یا قطع درختان را ردیابی کند.

- توکن‌سازی دارایی‌های طبیعی:

پروژه‌هایی مانند «توکن‌های کربن» وجود دارند. هر توکن می‌تواند نشان‌دهنده یک تن دی‌اکسید کربن جذب‌شده توسط یک پروژه جنگل‌کاری باشد. این توکن‌ها می‌توانند در بازار شفاف خرید و فروش شوند و سرمایه را مستقیماً به سمت پروژه‌های زیست‌محیطی هدایت کنند.

- تأمین مالی جمعی برای پروژه‌های سبز:

امکان جمع‌آوری شفاف سرمایه برای انرژی‌های تجدیدپذیر یا حفاظت از محیط زیست را فراهم می‌آورد.

جمع‌بندی: یک دوراهی و یک انتخاب

تأثیر رمزارزها بر محیط زیست یک داستان سیاه و سفید نیست، بلکه خاکستری با دو جهت متضاد است:

- جهت منفی:

استخراج مبتنی بر اثر کار (به ویژه با منبع انرژی فسیلی) یک بار اضافه و خطرناک بر دوش سیاره است.

- جهت مثبت:

خود فناوری بلاکچین می‌تواند یک ابزار نظارتی و مالی بی‌نظیربرای تحقق اقتصاد سبز باشد.

آینده به انتخاب‌های ما بستگی دارد. آینده‌ای که در آن صنعت استخراج به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر می‌رود و پروتکل‌ها به الگوریتم‌های کم‌مصرف مهاجرت می‌کنند، و در همان حال، از قدرت شفافیت و غیرمتمرکزسازی بلاکچین برای حل بزرگ‌ترین چالش سیاره‌ای خود استفاده می‌کنیم. بحران یا راه‌حل؟ پاسخ هر دو است. این ما هستیم که با قوانین، نوآوری و آگاهی، تعیین می‌کنیم کدام وجه بر دیگری پیروز شود.